Geologie van Griekenland
deel 1 Als ik naar aanleiding van de recente aardbeving te Athene in mijn pen kruip, is het verre van mijn bedoeling u angstig te maken. Angst inboezemen is misschien wel een pervers doel van een deel van de pers in Vlaanderen, maar aan ons, filhellenen, is dit niet besteed. Het is dan ook enkel mijn bedoeling u te laten delen in mijn bescheiden kennis van de geologie van Griekenland, een reeks bijdragen die u bij uw toekomstige reizen alleen met nog meer verwondering naar het Griekse landschap zullen laten kijken en... genieten. DE AARDSCHUDDER Toen Zeus, Poseidon en Hades hun vader Kronos hadden onttroond, trokken ze loten uit een helm om uit te maken wie over de hemel, de zee en de duistere onderwereld zou heersen. Zeus won de hemel, Hades de onderwereld en Poseidon moest zich tevreden stellen met de zee. De misnoegde Poseidon, die in rang wel, maar in macht niet de gelijke van zijn beide broeders was, heeft er een ruzieachtige natuur aan overgehouden. Ligt hier de basis van zijn neiging om aardse koninkrijken op te eisen? Troizen, Aigina, Naxos, Korinthe, Argolis, menig antieke stad of staat was het onderwerp van een twist tussen Poseidon en een van de andere Olympiërs, maar het bekendst is wellicht de twist om de stad Athene. Pausanias (tweede eeuw) vermeldt in zijn Periëgesis (rondreis door Griekenland) de sporen die de zeegod er achterliet: Er is op de Acropolis ook een gebouw genaamd Erechteion... binnenin een put met zeewater erin... deze heeft een opvallende bijzonderheid: wanneer de zuidenwind blaast, hoort men er golven in bulderen.Op de rots is de afdruk van een drietand te zien: ze zeggen dat die afdruk werd gemaakt door Poseidon, toen hij met Athena twistte over het bezit van het land. Uiteindelijk nam Athena de stad in met een veel zachtmoediger teken: ze plantte bij de bron de eerste olijfboom. Maar dat Poseidon zijn ambitie niet opgegeven heeft, werd nog maar bewezen op de middag van 7 september laatstleden. 'aardschudder' - zo luidt Poseidons bijnaam - plantte zijn drietand opnieuw in de stad: een krachtige aardbeving trof Athene. Dat de Ouden aardbevingen toeschreven aan uitgerekend de god van de zeeën is - zo is in de tweede helft van deze eeuw gebleken - nog niet eens zo misplaatst of primitief. De oorzaak van de aardbevingen is namelijk dikwijls op de zeebodem te vinden. In deze eerste bijdrage wil ik een overzicht geven van wat recent geologisch onderzoek in het algemeen, en voor Griekenland in het bijzonder aan het licht gebracht heeft. VAN CONTINENTENDRIFT TOT PLATENTEKTONIEK De hypothese van Alfred WEGENER (1880 - 1930) als zouden de continenten drijven, werd lange tijd bekritiseerd, mede doordat hij niet in staat was de oorzaak van die 'continentendrift' aan te duiden. Door de hernieuwde belangstelling voor zijn hypothese enerzijds, en de vooruitgang die geboekt werd in de onderzoekstechnieken en kennis van de inwendige bouw van de Aarde anderzijds, is men er na de Tweede Wereldoorlog in geslaagd een samenhangende theorie over de 'platentektoniek' op te stellen. Het zijn inderdaad niet alleen de continenten die drijven, maar tevens de oceanen: ze ontstaan, bewegen en worden vernietigd. De beweging van de aardkorstplaten wordt gestuurd door de onderliggende beweging van plastisch materiaal in de mantel van de Aarde. Op plaatsen waar de temperatuur in de mantel groter is dan gemiddeld, stijgt het materiaal op en een gedeelte spreidt zich uit als oceaanbodem. Op andere plaatsen wordt de oceaanbodem weer weggeduwd in de mantel en smelt; geologen spreken van 'subductie'. Platen kunnen tenslotte ook langs elkaar schuiven. Elk van deze bewegingen wordt gekenmerkt door eigen reliëfsvormen. Zo vind je ter hoogte van een subductiezone steevast een diepzeetrog met een vulkanische eilandenboog of een gebergte. Er zijn platen die geleidelijk verschuiven met een snelheid van enkele centimeters per jaar, andere schieten soms plots een eind vooruit en dat uit zich onder de vorm van een aardbeving. HET GRIEKSE KADER In het geval Griekenland mogen we de oorzaak van de meeste aardbevingen in de Middellandse Zee zoeken. Deze zee is eigenlijk de rest van een grotere oceaan, de Tethys Zee, die tussen Afrika en Eurazië samengedrukt is geworden. Ter hoogte van de Helleense Trog duikt het zuidwestelijk gedeelte van de Middellandse Zee dat onderdeel uitmaakt van de Afrikaanse Plaat, onder de Egeïsche Zee. De trog bestaat uit een snoer van lange smalle depressies in de zeebodem die tot vijf kilometer diep zijn. Als gevolg van de subductie heeft zich daarnaast de Helleense Boog gevormd. Deze bestaat vooreerst uit een snoer van nietvulkanische eilanden Kreta, Karpathos en Rhodos die de verbinding vormen tussen de Dinarische Alpen in Yoegoslavië en het Taurus Gebergte in Turkije. Deze eilanden markeren de plaats waar sedimenten (zand, klei, kalkslib,...) van de zeebodem in het zuiden tegen de rand van de Egeïsche zeebodem samengeperst worden. Ten noorden van deze eilanden vinden we het Kretabassin, een depressie met een diepte van circa twee kilometer. Het noordelijke deel van de Helleense Boog bestaat uit een serie min of meer actieve vulkanen onder andere. Methana, Milos, Thira, Nisyros. Ze zijn het directe gevolg van de subductie: waar de oceanische korst van de Apulische Plaat onder de Egeïsche Zee duikt, is de plaat onderhevig aan enorme wrijvingskrachten; als gevolg daarvan smelt ze en een gedeelte ervan stijgt op als vloeibaar gesteente en is verantwoordelijk voor de vorming van vulkanische eilanden.Als de subductie schoksgewijs gebeurt, ervaren we deze beweging aan het oppervlak alseen aardbeving. Aan de kusten van de eilanden en het vasteland kunnen zich, als gevolg van onderzeese bevingen, vloedgolven voordoen. Een tweede aardbevingszone vinden we in het noorden van de Egeïsche Zee. Daar bevindt zich de Noord-Anatolische Breuk, u allen bekend omwille van de zeer hevige aardbeving die de Turkse stad Izmit trof in augustus 1999. Ter hoogte van deze 'strike-slipt-breuk die goed gelijkt op de San Andreasbreuk in Californië, schuift de Turkse Plaat niet tegen maar langs de Europese Plaat. Hier worden geen specifieke reliëfsvormen aangetroffen maar doen zich dus vaak krachtige aardbevingen voor. Diezelfde breuk is wellicht ook verantwoordelijk voor de beving die Athene trof, enkele weken later. Tussen beide uitgesproken intense aardbevingszones ligt een gebied dat eveneens sporen vertoont van samendrukking onder invloed van tektonische krachten. De vele gebergtenop het Griekse vasteland en de geplooide gesteenten die erin te vinden zijn, getuigen van de enorme krachten die ermee gepaard gaan. De ontelbare eilanden van de Egeïsche Zeemag je dan zien als de onderzeese voortzetting van die bergketens en plooiingen. GEVOLGEN De bewegingen van de aardkorst in, en de gevolgen ervan voor het oostelijk deel van de Middellandse Zee leveren voldoende stof voor een mini-serie aardbevingen, vulkanisme, eilanden, vloedgolven, gebergtevorming. Hopelijk slaag ik er telkens in het exact wetenschappelijke aspect even opzij te schuiven om ook aandacht te hebben voor de hoofdacteur in het decor van het Griekse landschap: de mens.
Guido Verleye
Literatuur :
DAELS L., De Mediterrane Wereld, Rijksuniversiteit Gent, 1978 / GRAVES R., Griekse Mythen, De Haan, Houten, 1990 / HIGGINS M.D. & R., A Geological Companion to Greece and the Aegean, Duckworth, London, 1996 / LACARRIERE, J., In het voetspoor van Pausanias, Meulenhoff, Amsterdam, 1980 / SMITH D.G., Cambridge Encyclopdie van de Aardwetenschappen, Natuur en Techniek, Maastricht, 1983 / STRAHLER A.N., Elements of Physical Geography, J. Wiley & Sons, New York, 1977 / VENING MEINESZ F.A., Major tectonic phenomena, Quart. Jour. Geol. Soc. London, 103, p. 191-207 / WEGENER A., Die Entstehung der Kontinente und Ozeane, Vieweg, Braunschweig, 1915 *********************************
In de Griekse Keuken: de weldaden van olijfolie Olijfolie en groenten tegen invaliderende reuma Een dieet rijk aan olijfolie (en met veel gekookte groenten kan bescherming bieden tegen reumatoïde artritis, een sterk invaliderende aandoening die ongeveer één procent van de bevolking treft. Veel patiënten die daaraan lijden, raken na een aantal jaren aan een roelstoel gekluisterd. De raad olijfolie en gekookte groenten te gebruiken, is afkomstig van de medische faculteit van de universiteit van Athene die een onderzoek terzake uitvoerde. Wie weinig of geen olijfolie verbruikt, zou twee en een half maal zoveel kans lopen om reumatoïde artritis te krijgen dan wie dat wel doet. Het eten van grote hoeveelheden gekookte groenten en minder vlees zou het risico met liest vijfenzeventig procent doen dalen. Olijfolie is, net als gezuiverde visolie, rijk aan bepaalde stoffen die ontstekingsreacties in het lichaam tegengaan. Reumaspecialisten in eigen land stellen dat het effect van olijfolie en groenten op reumapatiënten identiek is aan dat van het slikken van een aspirientje. HLN (okt. '99) ********************************* Trekken op Kreta deel I Het lange-afstandswandelen is op Kreta geen populaire vrijetijdsbesteding: wandelaars zijn volgens Kretenzers niet goed bij hun hoofd. Toch keert stilaan het tij. In recente wandelgidsen voor Kreta en op sommige toeristische kaarten vindt de trekker verwijzingen naar de E4, de Europese lange-afstandswandelroute, door Griekenland en Kreta. De route maakt gebruik van de oude voetpaden en herstelt ze daardoor in ere. Het pad begint in het nog onbedorven noordwesten van het eiland (Kastelli Kissamou), volgt in zijn aanloop de grillige west- en zuidwestkust, kiest, met wat varianten, voor alle belabrijke gebergtes van Kreta (Levka Ori, Psiloritis, Dikti, en de oostelijke gebergtes) en eindigt in Kato Zakros aan de Oostkust, bij de ingang van de Kloof van de Dood. Het is een schitterende route, maar alleen geschikt voor wie campinguitrusting meeneemt. Daar komt bij dat water in het binnenland zeer schaars is en sommige berghutten die op de kaarten staan, gesloten of zelfs verdwenen zijn. Correct kaartmateriaal is voorlopig niet voorhanden en veel van de in het traject opgenomen paden zijn onbegaanbaar. Maar vooral: een adequate, consistente bewegwijzering te velde ontbreekt voorlopig. De meeste markeringen in geel/zwart zijn te vinden waar het pad langs de kust en in het gebergte loopt. Echter, de bordjes van de E4 vallen ten prooi aan onwetendheid, argwaan en vandalisme, dienen als schietschijf voor jachtgeweren, worden verdraaid en afgerukt, zodat wandelaars soms op cruciale punten voor problemen staan. Nuttige informatie kun je soms krijgen van andere wandelaars of fietsers, maar de meeste lokale bewoners kennen de paden niet en sturen je liefst langs de breedste asfaltweg op. Wie toch langs de E4 wil trekken, maar liever niet bepakt met campeermateriaal op het toch al lastige terrein, kan gedeelten van het E4-pad combineren met andere paden of gewoonweg de kustlijn volgen en gebruik maken van de overal aanwezige toeristische infrastructuur. Naar de voet van de Witte Bergen Wie een flight only boekt bij een chartermaatschappij en twee weken op Kreta verblijft, kan met een lichte rugzak een landschappelijk prachtige trektocht maken van de Libische Zee tot één van Kreta's hoohste en ruwste toppen. Deze tocht voert over grillige rotskusten, verlaten zandstranden, langs haventjes en eeuwenoude kerkjes, door een van Europa's mooiste bergkloven naar een groene hoogvlakte omringd door grimmige toppen. Van daaruit geraakt men met de bus in enkele uren in Chania, dat een vlotte verbinding heeft met Iraklion. Wie liever dagwandelingen maakt, vindt in dit gebied uitstekende mogelijkheden. Een geschikt vertrekpunt voor de tocht is Matala. Het heeft een goede busverbinding met Iraklion (drie uren). Hier was de oude haven van het naburige Festos, ook een interessant wandeldoel, niet alleen om zijn unieke ligging, maar omdat de ruïnes van dit Minoïsche paleis een heel eigen fascinatie hebben. De baai van Matala heeft fijn zand en ligt aan de voet van een rotswand vol grote en kleine holen, die duizenden jaren als woon- en cultuurruimten hebben gediend. Etappe 1 Matala - Agia Galini De eerste dag loop je langs uitgestrekte zandstranden met ongeëvenaarde zwemmogelijkheden naar Agia Galini, een door het toerisme wat uit haar voegen gebarsten vissershaven. Door zijn goede busverbindingen en zijn beschutte ligging is Agia Galini voor ons vaak een vertrek- en eindpunt, niet in het minst omdat er mooie plaatselijke wandelingen mogelijk zijn. Een veel betreden wandelpad, gemarkeerd met rode stippen en steenmannetjes, loopt langs Agios Georgios, een kleine baai ten westen van Agia Galini. Wie niet gediend is van enige toeristische bedrijvigheid vindt hier een mooi kiezelstrand en een paar taverna's, waarvan één (Nikos) met kamers. Agios Georgios is ook te bereiken langs een klippenpad met schitterende uitzichten, en vanaf het voorjaar eveneens met bootjes. Andere wandelingen vanuit Agia Galini: met de bus naar Festos, te voet langs binnenwegjes naar Agia Triada (koninklijke villa uit 1400 vóór Christus) Kamilari en Kalamaki, dan over het strand en duinen tot Kokkinos Pirgos en met de bsu terug naar Agia Galini. In het toeristisch seizoen worden er boottrips naa Agios Pavlos en het palmenstrand van Préveli aangeboden. Etappe 2 Agia Galini - Agios Pavlos Te voet naar Agios Pavlos is mogelijk, maar een bewegwijzerd pad is er niet. Een oplossing biedt de bus naar Rethimnon; die stopt vier kilometer voorbij het dorp Melambes en geeft aansluiting op de bus naar Saktourias. Vandaar kan je te voet naar Agios Pavlos, zeven kilometer over een zeer rustige asfaltweg met uitzicht op de hellingen van het Kédros- en Psiloritisgebergte. Bermen en velden staan in het voorjaar vol bloemen: reuzenvenkel, geel brandkruit, zonneroosje, roze gladiool, anemonen,… Agios Pavlos is een natuurlijk haventje aan een kleine inham met enkele taverna's die kamers verhuren, een geschikte pleisterplaats voor dagwandelingen. Bevoorrading is er nauwelijks: het beste koop men zijn picknick bij de tavernehouder. Agios Pavlos is bekend om de vreemde geologische formaties die er te zien zijn. Het heeft niet alleen een stuk woeste rotskust, maar ook een spectaculair aan de voet van een zandduin gelegen zandstrand. Dit strand is het begin van een kilometerslange keten stranden. Etappe 3 Agios Pavlos - Préveli We blijven de kust volgen tot bij de vreemde rotsformatie in de zee met de naam Tris Petres (Drie Stenen), een hindernis waarvoor we even de asfaltweg opmoeten. Verder gaat het weer over het strand. Bij Agia Fotini (niet op de kaart) ligt, helemaal tegen het water, de eenzame taverna van Stavros. Als tijd geen rol speelt, is dit een heerlijk romantische overnachtingsplaats: nette kamers, hete douches (zonne-energie), geen electrisch licht: wel maan en sterren. Stavros kookt lekker, maar voor proviand zijn wij drie kilometer hogerop naar Kerames gelopen, waar een bewoner ons wat uit zijn koelkast verkocht, voor een symbolisch bedrag. In Kerames zelf kun je overigens ook bij Nikos kamers vinden en heerlijk eten. Als Stavros niet in zijn taverna is, kun je hier in het dorp ook naar hem vragen; iedereen kent hem. Het palmenstrand van Préveli ligt twee uren verder. Het kustpad is op een bepaalde plaats erg moeilijk en gevaarlijk; men kan als alternatief eerst een stukjeasfaltweg en daarna een grindweg boven de rotsen nemen. De oude taverna was in 1998 gesloten, de andere had toen twee kamers geïnstalleerd. Van hieruit is het nog een kwartiertje naar het palmenstrand. Dit is een prachtig natuurgebied, maar verbrod door de aanwezigheid van een bonte mengeling dagjesmensen en zonnekloppers, parasols en strandstoelen. Een klim over het rotspad voert naar het hooggelegen klooster (Piso Moni Préveli). Dit schitterend klooster bewaart nog oude monnikenverblijven en een museum. In de kerk, die van recentere datum is, hangen waardevolle ikonen. Etappe 4 Préveli - Plakias Bevoorrading is niet mogelijk in Préveli, maar dat hoeft niet: Plakias ligt op drie uren lopen, via Moni Prével en Gianiou. Plakias is de meest toeristische plaats van de zuidkust, met een overaanbod aan kamers en restaurants en goed voorziene winkels. Rustige kamers zijn te vinden in taverna's langs de kustweg vlak voorbij het dorp. Er is ook een onlangs vernieuwde jeugdherberg, met een goede reputatie. Enkele kilometers verderop, waar de kustweg eindigt, is er een mooi, heel rustig strand met enkele taverna's en kamers, midden in de oleanders. s' Avonds zijn de sterren er niet te tellen. Vanuit Plakias kan men een paar mooie (halve-)dagwandelingen maken: naar Sellia en Mirthios, door een pastoraal landschap met voortdurend wisselende uitzichten op de baai. Etappe 5 Plakias - Frangokastello Deze etappe is wat zoeken. Plakias verlaat je over de strandweg tot voorbij de laatste taverna. Daar steek je een riviertje over, neemt het pad naar boven en volgt het strand. Twee uur volg je een oud weggetje, tot aan het strand van Rodakino. Bij een paar taverna's verlaat je de kustweg voor een pad naar een zandstrand. Bij een kerkje en een riviertje neem je een halfverharde weg die op de brede asfaltweg naar Frangokastello uitkomt. Hier vind je het eerste bordje van de E4, die je nu moet volgen tot Hora Sfakion (Sfakia). De brede asfaltweg nodigt de wandelaar eerder uit om te liften of de bus te nemen. Dat lukt alleen op een weekdag; anders moet je overnachten in Frangokastello. De plaats ligt in een weidse vlakte, is onsamenhangend bebouwd, een echt straatdorp, maar sommige mensen zijn echt gek op Frangokastello en keren er telkens terug. Misschien is het om de gerestaureerde Venetiaanse burcht en de goede zandstranden? De taverna Oasis is een smaakvol kader voor een overnachting: in het groen gelegen, balkon met weids uitzicht op zee en zonsondergang boven de Witte Bergen, een goed restaurant. De minimarket bij de vakantiebungalows Kastello heeft al wat een trekker nodig heeft. Etappe 6 Frangokatello - Hora Sfakion - Loutro Geen bus? Dan maar liften om de asfaltweg te vermijden. Uistappen aan de vertakking Hora Sfakion (Sfakia). Nog een saaie drie kilometer over een brede, drukke asfaltweg. E4-bordjes markeren deze weg. In Sfakia bereik je het mooiste wandelgebied van Kreta. Het dorp is een leuk toeristenplaatsje met weidse terrassen tegen het havenfront en een groete parkeerplaats voor touringcars. Het traject Sfakia - Loutro is bewegwijzerd door de E4. Na een half uur asfaltweg volgt een kustpad langs de Libische Zee, soms ruw en lastig, soms klauterwerk, maar vol afwisseling. In de zogenaamde Zoetwaterbaai (er zijn enkele bronnen met zoet, eigenlijk brak water) kan men verpozen om de omgeving op zich te laten inwerken. Het is er goed zwemmen als de zee niet te ruw is. Loutro, uitsluitend te voet of met een boot te bereiken, is van vissersdorpje tot stijlvol toeristenoord uitgegroeid. Het is een goed uitgangspunt voor wandelingen langs klippen en door kloven, erg aantrekkelijk maar stilaan wat mondain. De hoger gelegen pensions hebben geen taverna en zijn rustig; ze hebben meestal een groot terras en uitzicht op zee. Een wandeling over het rotsige schiereiland met de ruïnes van de ooit bloeiende Minoïsche havenstad Finix heeft tegen de avond aan iets magisch. Aan deze baai en de wat verderop gelegen Lykosbaai, staan enkele kleine taverna's met kamers. Als je geen behoefte hebt aan wat avondlijk vertier moet het hier heerlijk overnachten zijn. Loutro biedt de wandelaar één van de mooiste, zo niet de allermooiste wandeling in Kreta: een dagtocht van zes uren, die haast alle facetten van het Kretenzische landschap bevat; lastig maar zeer lonend. Eerst een vermoeiende klim naar Anopolis. Boven heb je een uitzicht op de Libische Zee met het mysterieuze eilandje Gavdos, de zuidelijkste plek van Europa, en, naar het noorden, op de vruchtbare hoogvlakte met Anopolis en de Witte Bergen. Na een kleine uren bereik je het dorpsplein met kafeneion. Nu de pijl richting Aradhena volgen, en na tien minuten de weg verlaten. Een oud geplaveid pad brengt je na twintig minuten tot bij de toegang van de Aradhenakloof. Je kunt eerst nog het uitgestorven dorp Aradhena en de goed bewaarde kerk van de Aartsengel Michaël bezoeken. De tocht door de kloof zelf duurt een kleine drie uur; vaak is het klauteren. Op een krietike plaats waar je twaalf meter hoogteverschil moet overbruggen, zijn nu stevige ijzeren ladders aangebracht. Op een paar plaatsen kun je de kloof verlaten en langs het gehucht Livaniana naar Finix en Loutro terugkeren; op die manier kun je de delicate plek vermijden. De kloof, nu wijder en begroeid met geurige naaldbomen en oleanders, eindigt in de baai van Marmara, waar een taverne ligt. Het kustpad brengt je langs Finix terug naar Loutro. Etappe 7 Loutro - Agia Roumeli Opnieuw een schitterende wandeling langs een kustpad vol afwisseling: rotsen, geurig naaldbos, strand, een pittoresk kerkje. Agia Roumeli is een nieuw dorp, ontstaan door het toeristische succes van de Samariakloof. Daardoor is er weinig sfeer en een overaanbod aan kamers en dus goedkoop. Er zijn verschillende supermakrten. Etappe 8 Agia Roumeli - Omalos door de Samariakloof De Samariakloof gaat pas open eind april of begin mei, afhankelijk van de waterstand. Informeer dus tijdig want dit is dé wandelklassieker in Kreta. Uiteraard is deze kloof lastig, zeker met de rugzak, maar het loont de moeite, de kloof is wondermooi. Het is gewoon zonde om van deze tocht vooral een sportieve prestatie te willen maken, wat je de vele afdalers ziet doen. Stijgen gaat vanzelfsprekend langzamer, en je hoeft ook niet op te letten waar je je voeten zet als bij het afdalen. Wat meer is: je hebt de kloof enkele uren voor jezelf. De dagjesmensen die allen in tegengestelde richting lopen, ontmoet je zowat in het midden. Die moeten rond 3 uur hun boot halen, zodat je in het hoogste deel nog maar weinig tegenliggers kruist. Interessant is ook dat de toegangspoort van het natuurgebied beneden al om 6 uur opengaat, boven in Omalos, pas om 7 uur. Hoe vroeger je vertrekt, des te langer ben je alleen. In het eerste gedeelte is er veel waater in de rivier. Er is heel veel groen, onder andere reusachtige, eeuwenoude cipressen, en een grote variatie aan wilde bloemen, sommige zeldzaam en zelfs uniek voor deze kloof. Het hoogteverschil bedraagt 1.300 meter, voor het grootste gedeelte geleidelijk en over een gemakkelijk en goed onderhouden parcours. Het laatste gedeelte is zwaar: één lange zigzagtrap. De uitzichten bieden compensatie. Water hoef je niet mee te nemen op dit traject; er zijn veel bronnen onderweg. Het duurt ongeveer drie uren van Agia Roumeli tot het uitgestorven maar schilderachtige dorp Samaria, en nog eens drie uur van Samaria tot Xiloskala, uitgang van de kloof. Daar komt de bus naar Chania. Die stopt in de nederzetting van Omalos, bestaande uit enkele hotels of taverna's. Omalos is een typische hoogvlakte, bijna rond van vorm, omringd door hoge bergen. Wie er niet tegenop ziet te klimmen tot 1.670 meter, kan overnachten in de Kallerrgihut. Naar de top Vanuit Omalos kan je bergtochten maken, onder andere naar de Gingilos (2.080 meter) met uitzichten over de Samaria-kloof en de Omaloshoogvlakte, of naar Melindaou (2.133 meter) in het hart van de Witte Bergen. Beide wandelingen zijn min of meer bewegwijzerd, maar kaart en kompas zijn onontbeerlijk. Het terrein is woest en ruw, het gaat hier niet om strandwandelingen; trek er enkel bij stabiel weer op uit en vertrek vroeg. Onderweg naar de Melindaou kom je bij de Kallergihut. In het voorjaar is de lucht nog fris, de sneeuw op de toppen schittert in de zon en overal waar hij afsmelt loop je over duizenden prille voorjaarsbloemen. Naarmate dat je stijgt, zie je de vorm van Kreta als een landkaart voor je ogen openvouwen: van de schiereilanden en steden in het noorden tot en met de Gavdoseilanden in de Libische Zee. In zuidelijke richting kijk je tegen de nog hogere, machtige en besneeuwde toppen van de Witte Bergen aan. Die toppen blijf je nog lang zien vanuit de bus die je van Omalos naar Chania brengt. Liesbeth Spreeuwers, De Reiskrant mei 1999 **********************
