Geen steigers op de Acropolis in Olympisch jaar
De Griekse overheid maakt zich sterk dat er tijdens de Olympische Spelen van 2004 geen steigers meer zullen staan op de Acropolis. Het restauratiewerk aan de ruïnes op de top van de heuvel begon in 1975. In 1996 verdween een deel van het Parthenon achter een muur van steigers, nadat een grote brok marmer naar beneden was gevallen. Volgens het Olympisch Comité moeten de bezoekers in 2004 een vrij zicht hebben op de schitterende monumenten.
Griekse mythologie Kronos Kronos was de heersende Titaan die aan de macht kwam toen hij zijn vader Uranus kastreerde. Zijn vrouw was Rhea en hun kinderen waren de eerste bewoners van Olympos. Voor zijn eigen veiligheid at Kronos zijn kinderen op toen ze geboren werden. Dit kon hij blijven doen tot dat Rhea, ongelukkig om het verlies van de kinderen, met een list hem een rots deed inslikken en zo Zeus kon redden. Toen Zeus opgroeide, revolteerde Zeus tegen zijn vader Kronos en de andere Titanen, en verbande ze naar Tartarus in de onderwereld. Kronoss slaagde er in naar Italië te ontsnappen, waar hij heerste als Saturnus. De periode van zijn macht was een gouden tijd voor de wereld en hij werd gehuldigd in het Saturnaliasfeest. Atlas Atlas was de zoon van Iapetheus. In tegenstelling met zijn broers Prometheus en Epimethus, vocht Atlas met de andere Titanen en steunde Kronos tegen Zeus. Omwille van zijn gevorderde leeftijd leidde Atlas de Titanen in de strijd. Als gevolg daarvan werd hij door Zeus gestraft: hij zou voortaan de wereld op zijn rug moeten dragen. Epimetheus Epimetheus was een achterlijke Titaan, wiens naam "laatdenker" betekent. Hij was de zoon van Iapetheus. In sommige bezigheden vertegenwoordigt hij samen met zijn broer Prometheus, Zeus om de wereld te scheppen. Hij aanvaardde eveneens het geschenk van Pandora van Zeus, die de aanleiding was tot het kwaad in de wereld. Eros Eros is de zoon van Aphrodite. Hij is de god van de liefde, in het bijzonder van erotiek, romantiek en liefde. Hij worrdt meestal geblinddoekt voorgesteld, omdat de liefde soms blind is. Zijn "wapen" is pijl en boog. De pijlen zijn soms magisch behandeld teneinde onkontroleerbare liefde of absolute desinteresse te verwekken in de persoon die door Eros getroffen wordt. Koeus Koeus is de Titaan van de intelligentie en vader van Leto Hebe Hebe is de vrouw van Hercules en is de dochter van Zeus en Hera. Zij is de godin van de jeugd en samen met Ganymede de trofeedrager van de goden. Helios Helios was de Griekse zonnegod en kan ook gezien worden als de verpersoonlijking van de zon. Hij speelt een kleine rol in de mythen. Hij werd eerder overschaduwd door Apollo, de machtige man van de zon. Hij was de zoon van Hyperion. Hyperion Hyperion is de Titaan van het licht, de vader van de zon, de maan en de dageraad. Iapetheus Iapetheus was de vader van Promethus, Epimetheus en Atlas. Oceanos Oceanos is de eindeloze stroom water rond de wereld. Samen met zijn vrouw Tethys verwekken ze de rivieren en de 3.000 oceaannymfen. Thanatos Thanatos was de Griekse god van de dood en kan voorgesteld worden als de verpersoonlijking van de dood. Hij speelt een kleine rol in de mythen; hij werd eerder overschaduwd door Hades, de heerser van de doden. Themis Themis was de Titaan van gerechtigheid en orde. Thea Thea was de vrouw van haar broer Hyperion. Thea gaf het leven aan Helios (zon), Eos (dageraad) en Selene (maan). Zij is de godin van wie het licht uitstraalt en wordt beschouwd als uitzonderlijk mooi. Mnemosyne Mnemosyne was de Titaan van het geheugen en de moeder van de Muzen. Phoebe Is de Titaan van de maan en moeder van Leto. Prometheus Prometheus was de verstandigste Titaan. Zijn naam betekent "vooruitdenker" en hij kon de toekomst voorspellen. Toen Zeus tegen Kronos revolteerde, verliet Prometheus de andere Titanen en vocht aan de zijde van Zeus. In sommige aangelegenheden werden hij en zijn broer Epimetheus door Zeus aangesteld om de mensheid te helpen scheppen. In alle verhalen is Prometheus gekend als de beschermer en weldoener van de mensen. Hij gaf de mensheid ondermeer het vuur en kon van Zeus bekomen dat de mensen het merendeel en de beste van de offerdieren voor zich mochten houden en dat alleen de slechtste aan de goden moesten gegeven worden. Als gevolg daarvan werd hij door Zeus gestraft: Prometheus zou aan een rots geketend worden terwijl een arend aan zijn lever at. Hij zou daar voor de eeuwigheid moeten blijven tenzij hij zou bekennen wie van Zeus' kinderen probeerde Zeus te vervangen. Prometheus werd door Hercules gered zonder medeweten van Zeus. Krios Krios, een Titaan die huwde met Eurbia. Ze hadden drie kinderen: Astraios, Perses en Pallas. Hij was de grootvader van (Eos huwde met Astraios), Zephyrus (Westenwind), Boreas (Noordenwind), Notos (Zuidenwind), Eosphoros/Eurus (Oostenwind), en al de "sterren". Hij was ook de grootvader van (Styx huwde met Pallas) Zelos, Nike, Kratos en Bia. Eris Eris is de dochter van Zeus en Hera. Zij is de godin van de geschillen. Naast haar hoofdaktiviteiten begeleid ze regelmatig haar broer Aris in de veldslagen; bij deze gelegenheden rijdt ze met zijn zegewagen. Eris is onpopulair en regelmatig op haar nummer geplaatst als gast bij andere goden en de mensheid. Dat was niet altijd een wijze beslissing, het meest dramatische voorbeeld hiervan is de Trojaanse oorlog die een onrechtstreeks gevolg was van het feit dat Eris niet was uitgenodigd op een trouwfeest. Metis Metis was de Titaan van de Vierde Dag en de planeet Mercurius. Zij had de leiding over de wijsheden en de wetenschappen. Zij werd verleid door Zeus en werd zwanger van Athenea. Zeus werd betrokken in de voorspelling dat haar tweede kind Zeus zou vervangen. Om dat te voorkomen at Zeus haar op: dat zou voor Zeus meteen zijn bron van wijsheid zijn; zij zou Zeus raad geven vanuit zijn buik. Het moge vreemd lijken dat Metis zwanger werd met Athena, maar nooit vermeld als haar moeder. Dit komt omdat de Klassieke Grieken geloofden dat kinderen werden verwekt alleen door het vaderlijke sperma. Ze geloofden dat de moeder alleen een draagmiddel was om het foetus te laten groeien. Doordat Metis werd vermoord nog voor de geboorte van Athena is haar rol in de mythologie verwaarloosbaar. Pan Pan was de zoon van Hermes en Penolope (later gehuwd met Odysseus) in sommige mythes en de zoon van Zeus en de nymfe Kallisto in andere mythes. Hij was de god van de kuddes en schaapsherders. Hij was ook de god van de geitenherders. Hij heeft meestal een menselijk uiterlijk, met grote hoorns en geitenpoten. Hij is een uistekend musicus en speelt fluit, is vrolijk en speels en danst veel met bosnimfen. Hij is thuis in de wilde natuur en zijn favoriete plaats is Arcadië waar hij geboren is. Hij volgt altijd een nimf die hem alsmaar afwijst omdat hij lelijk is. De basis van zijn naam is "paniek": daarvoor zijn er twee verschillende verklaringen, ten eerste dat hij aanwezig was toen Zeus de Titanen versloeg, een tweede verklaring is dat hij geluiden maakte in de bossen en daardoor de reizigers angst aanjoeg. Nemesis Nemesis betekent gerechtvaardigde colère. Deze god hielp degenen die verkeerd zijn te wraken. Ouranos Ouranos is de hemel-god en de eerste heerser. Hij is de zoon van Gaia, die hem zonder enige hulp verwekte. Later werd hij de echtgenoot van Gaea en tesamen hadden ze veel kinderen, waaronder twaalf Titanen. Zijn heerschappij eindigde toen Kronos, aangemoedigd door Gaia, hem kastreerde; de onstane wonde veroorzaakte zijn dood. Persephone Persephone is de dochter van Zeus en Demeter. Zij was de godheid van de lente en, na haar ontvoering door Hades, werd ze zijn vrouw en koningin van de onderwereld voor zes maanden van elk jaar. Persephone voedde Aphrodite's kind Adonis op en symboliseert de ontluikende lentezaden. De Graciën Zij zijn de dochters van Zeus en Eurynome: Aglaia (grootsheid), Euphrosyne (vrolijkheid) en Thalia (spontaanheid). Zij zijn gekend als zangeressen en danseressen voor de goden. Johan Van Iseghem Griekenland Daar geniet je pas van het leven. Geniet van een glaasje ouzo op een haventerrasje. Van een Grieks slaatje, verse vis, gegrilld vlees. Van vriendelijke kalimera, een yassou, een jamas! Van het zachte Middellandse Zeeklimaat, fraaie stranden en intieme baaitjes. Geniet van indrukwekkende landschappen. Van eeuwenoude ruïnes en monumenten; getuigen van een roemrijke beschaving. Van een gevarieerde natuur, van veel groen en een flamboyante bloemenpracht… Samos Samos is een zeer groen en vruchtbaar eiland dat sinds de oudheid gekend is voor de zoete wijn. Haar kusten met witte zandstranden en kristalhelder water betoveren en de ontelbare monumenten getuigen van haar verre geschiedenis. Samos was het vaderland van de belangrijke wiskundige en filosoof Pythagoras, wiens naam tot op heden in ieders bewustzijn gegrift is. Het eiland werd bewoond vanaf 4000 vóór Christus. Rond 1000 vóór Christus heersten de Ioniërs in het Egeïsche gebied. Op Samos werd de godin Hera aanbeden en in de zesde eeuw vóór Christus werd ter ere van haar een tempel gebouwd in Ireon. In de zesde eeuw vóór Christus kende Samos de grootste bloeitijd onder Polykrates, de tiran die niet alleen over Samos heerste, maar ook zijn politieke stempel drukte op het Egeïsche gebied en de kolonies in Klein-Azië en Italië. Samos had een indrukwekkende zee-macht. De ontwikkeling werd echter gestopt door de moord op Polykrates. Nadien kwamen de Samioten achter-eenvolgens onder heerschappij van Makedoniërs, Romeinen en By-zantijnen, Franken en Turken. Tijdens de Griekse Opstand in 1821 speelde Samos, samen met Lykourjis Logothetis, een belangrijke rol in de strijd. In 1912 was Samos vrij van het Turkse bewind en werd terug een deel van het vrije Griekenland. Enkele Griekse artiesten nader belicht Petros Loukas Chalkias Hij is geboren in 1934 in Delfinaki, nabij de Albanese grens in Epiros, de grote landstreek in noord-west Griekenland met de hoofdstad Ioannina. Zijn vader Periklis ging vóór de oorlog naar Amerika waar hij onder de Griekse emigranten grote bekendheid verwierf als klarinettist. Vanaf zijn dertiende jaar speelt Petros als beroepsmuzikant. Net als zijn vader verbleef hij meerdere jaren in Amerika waar hij zich van zijn collega's onderscheidde door zijn uitstekende interpretatieve vaardigheden. Typerend voor een groot gedeelte van zijn Epirotisch repertoire zijn de pentatonische toonladders (vijf noten, geen halve tonen). Hierin herkent men de Dorische harmonie, de toonladder bij uitstek van het Oudgriekse vasteland - dit in tegenstelling tot de toonladders van de eilanden die uit zeven noten bestaan en waarin de halve toon wel voorkomt. Maria Farantouri Zoals bekend is deze dame sinds de jaren zestig de stervertolkster van vooral Mikis Theodorakis' liederen, onder andere diens Mauthausen-cyclus, Canto General (teksten van Pablo Neruda), Romancero Gitano (teksten van Federico Garcia Lorca). Deze grote dame kwam onlangs terug met haar trio tijdens de New Songs and Greatest Hits European Tour 2000. Te weinig wordt benadrukt dat ze ook prachtige nummers van Manos Chatzidakis vertolkt, evenals haar kwalitatieve evennaaste Nena Venetsanou. Gerda Sprengers, Ithaki v.z.w. (Grieks-Belgische culturele vereniging, Mechelen) LEVEN ALSOF SOCRATES JE IN DE GATEN HOUDT Socrates kan ons helpen om beter en gelukkiger te leven. Hij leert ons dat de grootste beloning wacht als we altijd naar de stem van de rede luisteren. Wat doen we met onze intuïtie en ons gevoel? Socrates is boeiend omdat hij zo anders is dan wat we vandaag ver-wachten. Nu draait het alle-maal om: 'Als het juist voelt, is het juist', enzovoorts... Voorts is hij zo boeiend omdat hij erg ondemocratisch is. Het is waar dat dit politiek gezien veelal de beste manier is om een beleid te voeren. De wijsgeer Socrates wijst er echter op dat we dikwijls onder druk staan wat iedereen denkt. Wij leven in een maatschappij van overleg groepen en opiniepeilingen: van de Belgen denkt 99 % zus of zo, dus moet dit waar zijn. Socrates komt op voor die 1% die mogelijks iets anders denkt. Hij suggereert dat je, zo lang je maar logisch denkt, gelijk kunt hebben, ook al behoor je tot een minderheidsgroep. Socrates spoort ons aan om vragen te stellen en in te zien dat de goede redenen van de maatschappij niet perse goede redenen zijn. Wanneer je je afvraagt: 'Waarom zijn ons werk, het huwelijk en de opvoeding van kinderen op die en die manier georganiseerd, dan kan je tot andere conclusies komen'. Dit is zijn beeld van wat zijn filosofie moet zijn, een discipline die ons helpt om vragen te stellen en zo-doende zelfstandiger te denken. Dat kan ons zelfvertrouwen geven wanneer anderen het niet met ons eens zijn en we menen dat we toch gelijk hebben. Dit is een waardevolle les en ongewoon voor vandaag. Ja wij zouden moeten leven alsof Socrates ons in de gaten houdt. Dit klinkt misschien eng maar het kan boeiend zijn. Eric en Jonathan Griekenlandcentrum, even voorstellen Het Griekenlandcentrum van de Gentse universiteit stelt zich tot doel de Griekse cultuur te belichten in haar evolutie van de Oudheid tot vandaag. Dit betekent dat alle periodes en alle streken aan bod kunnen komen waar de Griekse cultuur zich gemanifesteerd heeft, of waarop ze een invloed heeft uitgeoefend. Naast literatuur, geschiedenis en kunst, worden eveneens domeinen als aardrijkskunde, recht, economie, godsdienst en andere bestreken.Het centrum wil een impuls geven aan de academische studie van de Griekse beschaving en haar nawerking, voortbouwend op de bestaande traditie aan deze universiteit, en aansluitend bij de specialisatie Nieuwgriekse taal- en letterkunde binnen de opleiding Latijn en Grieks. Even belangrijk in de ogen van de oprichters is het de interesse hiervoor te bevorderen bij een zo breed mogelijk publiek, aan de hand van onder andere voordrachten, tentoonstellingen, muziekuitvoeringen, en culturele uitstappen. De verschillende manifestaties vinden een uitgebreide schriftelijke neerslag in Tetradio, het jaarboek van het Griekenlandcentrum. In dat tijdschrift worden ook essays en boekbesprekingen opgenomen. Ziehier een beknopt overzicht van de behandelde thema's: 1992: Griekenland in het hoekje van Europa; Griekse mythologie in Byzantijnse miniaturen; Griekse muziek, een levende erfenis; 1993: de Makedonische kwestie; homoërotiek in klassiek Athene; de Griekse verzameling van het Brusselse Jubelpark; liederen en dansen uit Griekenland; 1994: de nawerking van de Byzantijnse beschaving bij de Slavische volkeren; de visie van Chatzis op de Griekse traditie en op de Nieuwgriekse ideologie; 1995: de Griekse burgeroorlog, het Arabische hellenisme; het koor in moderne opvoeringen van antieke tragedies; 1996: Griekenland, bakermat van het bankwezen; de Grieks-Byzantijnse liturgische zang; gebruiken en geloofsvoorstellingen uit het oude in het moderne Griekenland; 1997: aspecten van wijn in de Oudheid; de participatie van vrouwen in het Griekse literaire leven van de negentiende eeuw; rebetika, een bloemlezing van liedteksten; 1998: Hellas of Byzantium; de problematiek van de seksualiteit in de late Griekse filosofie en in het vroege christendom; het beeld van de vrouw in de rebetika; 1999: Griekse orthodoxie en nationale identiteit; de Griekse stad op school; 2000: antieke motieven in moderne kunst. Voor meer informatie kan u terecht op volgend telefoonnummers: 09.264.40.94, 09.264.40.32, 09.264.40.28 of via e-mail op Kristoffel.Demoen@rug.ac.be
