De openbaar aanklager eiste na een negen maand durend proces meervoudig levenslang voor de leider van de gevreesde terroristische 17-november groep die gedurende 27 jaar aanslagen en ook 23 moorden pleegde. Hun laatste slachtoffer, Stephen Saunders, een diplomaat van het Britse ministerie van defensie, overleed in juni 2000. Het openbaar ministerie, bij monde van Christos Lambrou, verklaarde dat de betichten geen spijt betoonden. De groep pleegde vele diefstallen. De leider, Alexandros Giotopoulos, 59, kreeg 21 maal levenslang en 2500 jaar bijkomend voor zijn rol in bomaanslagen en overvallen. Dimitris Koufidinas, kreeg 14 maal levenslang en eveneens 2.500 bijkomende jaren voor andere feiten. Vier andere bendeleden kregen elk slechts 10 maal levenslang. Lambrou verklaarde dat deze individuen zeker geen plaats hebben in de maatschappij. (november 2003)

27 Grieken werden gewond waarvan 4 ernstig nadat een trein ontspoorde nabij Megalopolis op 9 december 2003. De tien resterende reizigers kwamen er met de schrik vanaf. Twaalf maande eerder, december 2002, op hetzelfde baanvak, overleefden 28 mensen mirakuleus een andere ontsporing en de trein zeventig meter in een vallei naar beneden donderde. (december 2003)

In een uurspanne van 24 uren verloor de Griekse luchtmacht twee jets. Op 26 november konden de piloten van een Mirage 2000 hun leven redden voordat het toestel in de Egeïsche Zee ten westen van Chios crashte. Daags voordien crashte een Corsair A-7 gevechts-bombardeer toestel in de nabijheid van het Andravida vliegveld in Zuid-Griekenland; de piloten konden zich ook tijdig uit de voeten maken. (november 2003)

Een manuscript dat mogelijks onbekende verzen, gepend door de antiek Grieks toneelschrijver Menander, meer dan 2.000 jaar geleden, zijn teruggevonden in de bibliotheek van het Vatikaan. De verzen, waarvan de helft in de negende eeuw op perkament zijn gekopieerd, schijnen te komen uit het toneelstuk "De Chagrijn" of "Dyskolos"; onderzoekers vermoeden dat 200 verzen geheel nieuwe ontdekkingen zijn. (Reuters, 5 december)

Op 15 december reikte de Atheense burgermeester Dora Bakoyianni medailles uit aan de Albanese aartsbisschop Anastasios, auteur Nicholas Gage (bekend van zijn boek "Eleni" over de strijd van zijn moeder om de Griekse burgeroorlog te overleven - lees artikel in dit magazine) en aan de voorzitter van de organisatie van Grieken in het buitenland. Op diezelfde dag opende de burgemeester het vernieuwde station van Omonia Square. Bakoyianni, 49, is de dochter van een vroeger Eerste Minister en was de vrouw van een Nea Demokratia zegsman. Ze werd weduwe na een aanslag van de terroristische 17-november groep in 1989. Ze trad opnieuw in het huwelijk in 1998. Ze werd als eerste vrouwelijke burgemeester verkozen in 2002. In december 2002 geraakte ze gewond toen een mentaal onstabiele schutter op haar auto schoot. In Griekenland wordt het burgermeesterschap aanzien als een aanloop naar de nationale politiek. Met de Olympische Spelen zal ze zeker in de internationale spotlichten schitteren, stond er in de Griekse pers te lezen. Ze is openlijk ambitieus. Succesvolle Spelen zou van haar kunnen maken wat Griekenland zelden heeft gezien: een vrouw met een enorme populariteit en die de lakens uitdeelt en veel politiek lef heeft.

Hetzelfde geldt trouwens voor Gianna Angelopoulos-Sakalaki (foto), de chef organisator van de Spelen, maar haar plannen zijn onduidelijk. In verband met de Spelen verklaarde Bakoyianni dat nog nooit voordien een land zoveel geld uitgaf voor veiligheid, maar noch de president van de Verenigde Staten, noch de burgermeester van Athene kunnen garanderen dat ergens iets ergs gebeurt. Na de Spelen neemt ze hoe dan ook 15 dagen verlof met haar echtgenoot.

Terwijl er in heel Athene met man en macht wordt gewerkt om de stad klaar te stomen voor de Olympische Spelen, kloppen archeologen kloppen overuren en hebben thans een unieke kans om het verleden van de stad bloot te leggen. Maar het is echter werken geblazen om vóór te blijven op de oprukkende bulldozers. De tientallen bouwterreinen geven de archeologen de kans om op grote schaal te speuren naar de resten van het verleden, maar door de enorme vertragingen die de werken hebben opgelopen, moeten ook de wetenschappers hun truweeltjes de klok rond hanteren. En de oogst is rijk: van de prehistorische nederzettingen tot begraafplaatsen van 2.500 jaar oud en ruïnes uit de tijd van de Romeinen. Volgens Dina Kaza, die vijf opgravingteams leidt, zijn de vondsten niet zo schokkend dat ze meteen de voorpagina's halen. Toch geven ze , elk op hun eigen manier, inzicht op de manier waarop Athene zich in de loop der eeuwen heeft ontwikkeld. "We weten nooit wat de grond nog voor ons verbergt", klinkt het. De meest toepasselijke bodemschat is opgegraven door Maria Platanos. Zij vond een keramieken vaas met een afbeelding van een speerwerper uit het eind van de vijfde eeuw vóór Christus. De atleet wordt onderscheiden met twee lintjes door boodschappers van Nike, volgens de Griekse mythologie de godin van de overwinning. Mogelijk was de vaas een beloning voor een succesvolle speerwerper, en is de trofee na zijn dood op het graf geplaatst, vertelt Platonos. "Het was echt een gelukkige verrassing om dit te vinden in de buurt van het Olympisch Dorp", zegt ze.

 Een nieuw high-tech hospitaal in Thebe met 100 bedden is eind december door eerste minister Simitis officieel in gebruik genomen. Kostprijs: 10 miljoen euro. De lokale bevolking karateriseert het hospitaal als een werk dat hen levensadem zal geven waar zij al jaren op wachtten; de omstandigheden in het vorige hospitaal waren onaanvaardbaar geworden. In zijn rede verklaarde Simitis dat de nieuwe gezondheidsinfrastructuur in Griekenland het bewijs is dat de PASOK regering in de periode 2000 - 2004 goed werk heeft geleverd sedert de laatste verkiezingen. Simitis haalde ook aan dat Griekenland enorm veranderd is sedert 2000, dat de regering zijn werk versneld heeft en dat de modernisatie van de infrastructuur resulteert in nieuwe hospitalen, scholen, publieke werken. Het nieuwe hospitaal in Thebe heeft afdelingen pathologie, pediatrie, chirurgie, microbiologie, hematologie en X-stralen.

Op 7 januari werd bekend dat de Griekse premier Kostas Simitis (67) (foto hieronder) ontslag heeft genomen als voorzitter van de socialistische partij PASOK, die bijzonder slecht scoort in diverse peilingen.

Meteen kondigde hij vervroegde parlementsverkiezingen aan op 7 maart. Op drie jaar na heeft de PASOK sinds 1981 continu de touwtjes in handen gehad in Athene, maar nu heeft de rechtse oppositiepartij Nea Demokratia, geleid door de 47-jarige Kostas Karamanlis, een straatlengte voorsprong in de polls. "Na acht jaar als eerste minister heb ik de verplichting de vooruitgang van het land niet in de weg te staan," zei Simitis in een TV-toespraak. "Een jongere generatie moet nu de fakkel overnemen." Simitis zal aan het hoofd van de PASOK waarschijnlijk plaats maken voor de populaire minister van buitenlandse zaken George Papandreou (51). Die heeft zich tot dusver vooral onderscheiden als architekt van de toenadering tot Turkije en de kwestie Cyprus.

Begin december 2003 haalde België al krantekoppen in het Olympische nieuws toen 20 jarige world n° 2 Kim Clijsters bevestigde niet deel te nemen aan de Spelen. Terzelfder tijd sprak ze haar hoop uit dat de world n° 1, landgenote Justinne Henin, succes behaalt in Athene.

In de week vóór kerstmis 2003 stonden negen mensen terecht die verantwoordelijk worden geacht voor de ferry ramp van september 2000. Zo ruim drie jaar gelegen strandde de Express Samina met 500 reizigers in de Egeïsche Zee op afgebakende rotsen voor de kust van Paros; daarbij verloren zowat 80 mensen het leven. Het was een van Griekenland's ergste maritieme rampen in decennia.

De kapitein staat terecht voor doodslag door nalatigheid. Hij verklaarde dat hij op het moment van de ramp een dutje aan het doen was omdat hij zich onwel voelde. De tweede in bevel die verklaarde dat het slecht weer hem ervan weerhield weg van de rotsen te varen, zal samen met drie andere bemanningsleden terecht staan voor verlaten van hun post en het in gevaar brengen van reizigers. Twee vertegenwoordigers van de scheepseigenaar, Minoan Flying Dolphins, deels eigendom van Minoan Lines, zien aanklachten nopens te weinig zorg voor het 35 jaar oude schip en reddingsuitrusting en onvoldoende training van de bemanning tegemoet. Twee kustwacht inspecteurs worden beschuldigd valse certificaten voor reddingsuitrusting te hebben uitgereikt.

Overlevenden verklaarden dat het een terreurnacht was wanneer ze in het donkere water moesten te zien overleven met enkele reddingsvesten en drijvende brokstukken. Tientallen vissers van Paros die in de omgeving aan het vissen waren, konden op zijn minst 400 mensen uit het water opvissen.

Wereldwijde bedreigingen voor terroristische aanslagen zouden de belangstelling van toeristen voor de Olympische Spelen sterk beïnvloeden. Waar aanvankelijk 100.000 gasten per dag werden verwacht, vrezen pessimistische organisatoren thans dat het een puur Grieks publiek zal worden...

Nochtans zijn de hotels in het centrum van Athene al voor 90 procent geboekt en gereserveerd voor officiële gasten, verklaarde Yiorgos Tsakiris, president van de Atheense hotelvereniging. Maar er blijft een enorme capaciteit in de onmiddellijke omgeving die momenteel leeg blijft; daar verwacht hij hooguit last-minut boekingen. Om de situatie ernstiger te maken zijn de private verhuringen niet beschikbaar voor bezoekers die in de nabijheid van de antieke sites in het centrum willen verblijven, wegens een regeringsbeslissing die niet toelaat dat huizen gebouwd vóór 1981 verhuurd worden aan toeristen.

ATHOC organisatoren zouden reeds 1,7 miljoen van de 3 miljoen beschikbare ticketten verkocht hebben via het internet in Griekenland en Europa. Ze maakten niet bekend hoeveel er werden verkocht aan Grieken en hoeveel aan buitenlanders, maar sinds juni 2003 werden van een lot van 600.000 kaarten er 4 op 5 verkocht aan Grieken.

Terwijl het hier in België zonnig en redelijk zacht winterweer was, hadden ze in Griekenland op 20 en 21 januari te kampen met sneeuwstormen en ijzige stormwind. Scholen bleven gesloten en de meeste ferryboten konden niet uitvaren. Centraal Athene beleefde een uitzinderlijke sneeuwval en grote sneeuwvlokken bedekten de Acropolis en andere antieke sites. Vriestemperaturen en windsnelheden tot 100 km/u bemoeilijkten het verkeer op de snelweg naar Thessaloniki en tientallen binnenlandse vluchten werden geannuleerd. Wie met de auto de weg op wilde, werd aangeraden sneeuwkettingen aan te binden. Ook het telefoonverkeer ondervond hinder en werd gedeeltelijk verbroken. Sneeuwval in de Griekse bergen is normaal maar heel uitzonderlijk in Athene en aan de kusten.

Athene, de onsterfelijke stad van de democratie

Nu het bijna zo ver is, Athene 2004 - Olympische Spelen, staan dagelijk een hele resem artikels in de Griekse en andere pers over de spelen. Voor u hebben we er enkele geselecteerd en vertaald. Beschik je over een internet-aansluiting, kijk dan zeker eens naar

http://athens2004.com en ook

Met Munchen 1972 en 11 september 2001 in het achterhoofd is Veiligheid een topprioriteit op de Olympische Spelen: het Olympisch dorp (op ongeveer 15 kilometer ten noordwesten van Athene en dat ruim 10.500 atleten, 5.500 officiëlen en 10.500 werknemers onderdak zal bieden) wordt een heus fort. Na de aanslagen in Turkije op 15 november 2003, knipperden de alarmlichtjes nog sneller in Griekenland en zal niets aan het toeval overgelaten worden maar alles in het werk gesteld om de veiligheid te garanderen. In de Griekse pers schrijft men zelfs dat het Olympisch dorp een waar bastion zal worden: een dubbele muur van beton zal het dorp omringen en ruim 42.000 agenten en militairen zullen het straatbeeld bepalen. De Grieken hebben ook honderden camera's en X-stralen-scanners besteld. Met uitgebreide maatregelen wil Griekenland een antwoord bieden op de dreiging van mogelijke zelfmoordterroristen en ander geweld. De kosten voor de veiligheidsmaatregelen voor het Olympisch dorp worden op meer dan 755 miljoen dollar geraamd! Maar volgens een vertrouwelijk U.S. State Department rapport dat bij een Griekse krant terechtkwam, zijn de Griekse strijdkrachten onvoldoende voorbereid op chemische en biologische aanvallen. Sinds november 2003 worden ook alle illegalen die in Griekenland vastgehouden worden, gescreend door de Griekse geheime diensten.

De Olympische toorts wordt volgens een ritueel met zonnestralen gebundeld in een concave spiegel ontstoken in het Antieke Olympus, waar ooit 3.000 jaren geleden de Spelen ontstonden.

De Olympische vlam zal vanaf 25 maart 2004 een unieke route afleggen: de Olympische fakkel zal in de aanloop naar de Spelen voor het eerst alle vijf continenten aandoen. In totaal zal de vlam 35 dagen onderweg zijn en alle steden bezoeken die in het verleden de Olympische Spelen in huis hebben gehad. In Antwerpen komt het bijzonder bezoek op 21 juni 2004.

De vijf Olympische ringen stellen de vijf continenten voor, maar het Olympische vuur raakte nog nooit in Afrika en Zuid-Amerika. Het geboorteland van de Spelen maakt daar nu een einde aan: dit jaar zal de Olympische fakkel in Caïro en Kaapstad branden; in Zuid-Amerika werd voor het Braziliaanse Rio de Janeiro gekozen.

Griekenland heeft het internationaal Olympisch Comité gevraagd de vlam op 25 maart aan te steken, die dag viert Griekenland zijn onafhankelijkheid en werd eveneens op 25 maart de eerste moderne Olympiade geopend (in 1896), althans volgens de Juliaanse kalender. (Volgens de Gregoriaanse kalender openden de eerste Spelen in Athene op 6 april 1896).

De fakkel zal zeven dagen lang door het zuiden van Griekenland reizen, waarna de vlam enkele weken aan het stadion waar de eerste Spelen werden gehouden, zal branden. Op 4 juni zal de vlam Griekenland verlaten: Sydney mag de internationale tour openen, waarna de fakkel via Melbourne, Tokio, Seoel, Peking en New Delhi, Afrika aandoet. Dan wordt de Atlantische Oceaan overgestoken naar Rio de Janeiro, Mexico City, Los Angeles, Saint Louis, Atlanta, New York en Montreal. In Europa doet de fakkel 15 landen aan, te beginnen bij België (Antwerpen en Brussel). De meest opvallende Europese stop wordt wellicht Istanbul op 6 juni (Istanbul is kandidaat voor de Spelen van 2012). "De antieke en moderne betekenis van de vlam - de waarden van vrede, wapenstilstand, veiligheid, broederschap en samenwerking - zijn vandaag relevanter dan ooit" verklaarden de Griekse organisatoren. Na Nicosia zal de fakkel nog 170 Griekse steden aandoen. De Spelen beginnen nadien op 13 augustus om te eindigen op 29 augustus. In totaal zal de fakkel bijna 78.000 kilometer afleggen: door de lucht, per auto, schip, fiets, motorfiets en rolstoel. Meer dan 3.600 mensen zullen 7.000 kilometer met de toorts lopen, onder wie Belgisch IOC-voorzitter Jacques Rogge. Gemiddeld zal de fakkel 48 kilometer per dag afleggen en worden de kosten op 19 miljoen euro geraamd, en daar wringt het schoentje een beetje... Eerder al stelde het IOC voor om de kosten van de Spelen terug te dringen door onder andere de fakkeltocht in te perken of af te schaffen. De fakkeltocht van dit jaar kan dus de laatste in zijn soort zijn...

Werd door het Congres van Parijs in 1914 aangenomen en voor het eerst gebruikt tijdens de Spelen van 1920 in Antwerpen. Het is een creatie van Pierre de Coubertin in 1914 en was gebaseerd op een antiek Grieks symbool: men had namelijk op marmeren tegels in Olympia uit de periode van 500 jaar vóór onze tijdrekening, dooreen gevlochten ringen teruggevonden. Ze stelt vijf verstrengelde gekleurde ringen op een witte achtergrond voor. Elke ring staat voor een continent en symboliseert de vriendschap die ontstaat uit de internationale competitie. De Olympische vlag werd voor het eerst gehesen tijdens de Spelen van 1920.

In 1921, Pierre de Coubertin, stichter van de moderne Olympische Spelen, ontleende een Latijnse zinsnede van zijn vriend broeder, vader Henri Didon: Citius, Altius, Fortius ("Verder, Hoger, Sterker").

Pierre de Coubertin schreef een eed die de atleten moesten reciteren bij elke Spelen. Gedurende de openingsceremonie reciteert één atleet in de naam van alle deelnemende atleten deze eedverklaring. De eed waarvan het principe al was aanvaard op het congres van Athene 1906, werd de eerste keer uitgesproken in Antwerpen in 1920 door de Belgische schermer, de latere voorzitter van het Belgisch Olympisch Comité: Victor Boin, genoot de eer dat te mogen doen. Met de Belgische driekleur in de linkerhand en de rechterhand gestrekt sprak Victor Boin in naam van alle deelnemers volgende woorden uit: " Namens alle deelnemers zweer ik dat wij de voorgeschreven regels zullen eerbiedigen en naleven in de ware geest van sportiviteit voor de bloei van de sport en de eer van onze landen." Deze eed werd in 1961 lichtjes gewijzigd. Het werkwoord "zweren" werd vervangen door "beloven" en de uitdrukking "voor de eer van onze landen" door "de eer van onze ploegen". Sedert 1972 leggen ook de juryleden en de scheidsrechters een eed af.

Pierre de Coubertin haalde de inspiratie voor deze zin uit een speech van bisschop Ethelbert Talbot tijdens een eredienst voor de Olympiusche winnaars tijdens de Spelen van 1908 en luid als volgt: "Het belangrijkste in de Olympische Spelen is niet winnen maar deelnemen net zoals de strijd in het dagelijkse leven belangrijker is dan de triomf. Het essentiële is niet veroveren, maar waardig strijden."

De Vlam is een praktijk uit de Antieke Olympische Spelen. In Olympia werd een vlam ontstoken met zonne-energie en die bleef branden tot het einde van de Spelen. Deze traditie werd opnieuw ingevoerd tijdens de Spelen van 1928 in Amsterdam. De vlam zelf vertegenwoordigt een aantal dingen, inbegrepen zuiverheid en het betrachten van perfectie. In 1936 suggereerde de voorzitter van het organiserend comité in 1936, Carl Diem, wat thans de moderne Olympische toorts-aflos is. De Olympische Vlam wordt ontstoken in de antieke site, door een vrouw gedrappeerd in een antieke stijl gewaad en gebruik makend van een parabole spiegel en zonnestralen. De Olympische toorts wordt dan doorgegeven van loper tot loper van de antieke site in Olympia naar het Olympisch stadium van de stad waar de moderne Spelen plaats heeft.

De Olympische Hymne, gespeeld wanneer de Olympische vlag wordt gehesen, werd gecomponeerd door Spyros Samaras en de woorden zijn van door Kostas Palamas. De hymne werd voor het eerst gespeeld tijdens de Spelen van 1896 in Athene, maar werd slechts in 1957 de officiële hymne.

De laatste massief gouden Olympische medaille werd in 1912 uitgereikt.

De Olympische medailles worden speciaal getekend voor elke Spelen door het comité van de organiserende stad. Elke medaille moet minstens 3 millimeter dik en 60 millimeter diameter hebben. Gouden en zilveren medailles moeten minstens 92,5 percent zilver bevatten, en de gouden medaille met 6 gram goud bedekt zijn.

De eerste openingsceremonie werd gehouden tijdens de Spelen van 1908 in Londen.

Gedurende de openingsceremonie van een bepaalde Olympische Spelen wordt de processie van de atleten altijd ingeleid door een Grieks team, gevolgd door alle andere teams in alfabetische volgorde in de taal van het gastland, uitgezonderd voor het gastland zelf die de processie afsluit.

Wanneer een locatie voor Olympische Spelen gekozen wordt, geeft het IOC de eer aan een stad en niet aan een land.

Met het doel het IOC een onafhankelijke orgaan te maken, worden de leden van het IOC niet beschouwd als diplomaten van hun respectieve landen maar als diplomaten van het IOC naar hun respectieve landen toe.

James B. Connolly (USA), winnaar van hink-stap-springen werd in 1896 de eerste winnaar van de moderne Olympische Spelen.

Werden voor het eerst toegelaten tijdens de Spelen van 1900.

In 490 vóór Christus liep Pheidippides, een Grieks soldaat, van Marathonas naar Athene (ongeveer 25 mijl) om de inwoners van Athene te waarschuwen voor de nakende inval van de Perzen. Het pad was bezaaid met heuvels en andere obstakels. Philippides kwam uitgeput en aan de voeten bloedend in Athene aan. Nadat hij het stadsvolk had verteld over Griekenland's succes in de strijd viel hij dood van uitputting. In 1896, tijdens de eerste moderne Spelen, werd ter ere van Philippides een marathon van ongeveer dezelfde afstand gelopen.

Gedurende de eerste jaren van de moderne Spelen was een marathon altijd een verschillende afstand. In 1908 eiste de Britse koninklijke familie dat de marathon aan Windsor Castle zou starten zodat de koninklijke kinderen getuige zouden kunnen zijn van de gebeurtenis. De afstand van Windsor Castle naar het Olympic Stadium was daar 42,195 meters (of 26 miles en 385 yards). In 1924 werd dat de standaardlengte voor een marathon.

Omwille van de oorlogen waren er geen Spelen in 1916, 1940 en 1944.

De eerste winterspelen werden voor het eerst gehouden in 1924 en zijn sindsdien een traditie. Ze worden vier maanden eerder gehouden en in een andere stad dan de zomerspelen. Sinds 1994 worden de Olympische Winterspelen in totaal andere jaren gehouden.

Tennis was deel van de Olympische Spelen tot 1924 until 1924; is 1988 werd het opnieuw opgenomen tijdens de Spelen.

Alhoewel enkele Rusen deelnamen in 1908 en 1912, nam Rusland pas echt deel sinds 1952.

In 1960 werden de Winter Olympic Games gehouden in Squaw Valley, California (USA). Om indruk te maken op de toeschouwers was Walt Disney het hoofd van het organiserend comité voor de openingsfestiviteiten. De 1960 Winter Games Opening Ceremony was gevuld het zangkoren, duizenden ballonnen, vuurwerk, ijssculpturen, 2.000 witte duiven en de nationale vlaggen die met parachutes werden gedropt.

Motor boating werd officiële sport tijdens de Spelen van 1908.

Polo werd gespeeld tijdens de Olympische Spelen van 1900, 1908, 1920, 1924, en 1936.

Het woord "gymnasium" komt van het Griekse woord "gymnos" dat naakt betekent; letterlijk betekent "gymnasium", "school voor naakte oefening". Atleten die deelnamen aan de Antieke Spelen liepen naakt.

De eerste antieke Spelen werden gehouden in 776 vóór Christus met slecht één manifestatie in het stadium. Een stadium was een meeteenheid (ongeveer 600 voet) die eveneens de naam van een voetrace werd omdat het een afstandsren was. Sindsdien werd de meeteenheid de naam van een plaats (stadion).

Een Olympiade is een periode van vier opeenvolgende jaren, zelfs in 1916, 1940 en 1944, toen de Spelen niet plaatsvonden, werd een Olympiade gevierd. De huidige Spelen zijn de 28ste Olympiade.

1896 - Athene

1900 - Parijs

1904 - St. Louis

1906 - Athene ("onofficieel")

1908 - Londen

1912 - Stockholm

1916 - niet gehouden

1920 - Antwerpen

1924 - Parijs

1928 - Amsterdam

1932 - Los Angeles

1936 - Berlijn

1940 - niet gehouden

1944 - niet gehouden

1948 - Londen

1952 - Helsinki

1956 - Melbourne

1960 - Rome

1964 - Tokyo

1968 - Mexico City

1972 - Munchen

1976 - Montreal

1980 - Moscow

1984 - Los Angeles

1988 - Seoul

1992 - Barcelona

1996 - Atlanta

2000 - Sydney

2004 - Athene

"Onsterfelijke geest van de Oudheid,

Vader van het ware, mooie en goede,

Daal af, verschijn, schijn uw licht over ons

Op deze grond en onder deze hemel

Die geschikte getuigen zijn geweest

van onbeperkte roem

Geef leven en animo aan deze nobele Spelen

Gooi bloemenkranzen van onvergankelijke bloemen naar de winnaars

Van de wedstrijden en van de strijdtonelen

Creëer in onze borsten harten van staal.

In uw licht, vlakten, bergen en zeeën

Is een rozerode kleurschakering het schijnsel en

voor een enorme tempel

Waar alle naties toestromen om u te aanbidden,

O onsterfelijke geest van de Oudheid."

De Olympische Hymne: muziek van Spyros Samaras, tekst van Kostis Palamas.

Arrangement voor piano, opus 299.

Athens, Hellenic Literary and Historical Archive.

Enkele seizoenen geleden maakten de Kakkewieten voor

HETPALEIS de productie Universal Irritant. Deze bewerking van Yvonne, prinses van Bourgondië werd bekroond met de Signaalprijs 2000. Nu nemen ze de Odyssee van Homeros onder handen en maken ze er een episch muziekverhaal van. Koen De Graeve zet de bakens uit voor de tekst. Stoffel Verlackt schrijft de muziek.

De Kakkewieten maken er een punt van om bij elke productie spelersplezier als hoogste genot te programmeren. Sommigen van deze muzikanten en acteurs kennen elkaar al langer dan vijftien jaar. Een aantal onder hen speelde de afgelopen seizoenen mee in HETPALEIS-producties onder andere Het kleine sterven, Zee-majeur/zee-mineur, AZEN, Fink of het uniform van de liefde of zijn te gast in HETPALEIS met voorstellingen van Bronks, Walpurgis, Ibycus, De Roovers. Op hun ééntje of met anderen zijn de meesten van hen ook nog met andere projecten bezig: Zita Swoon, de Roovers, STAN, De Rederijkers, Sukilove, Olympique Dramatique, Marthatentatief, KVS/De bottelarij, Bronks, Haute Coiffure, …. . Vergelijk hen met een groep vrienden die af en toe gaan sjotten. Zij doen dat ook, maar dan voor publiek.

Tekst: naar Homeros’ Odysseus. Bewerking tekst: Koen De Graeve. Compositie: Stoffel Verlackt. Coach: Warra Borgmans. Spel en muziek: Tine Embrechts, Pieter Embrechts, Adriaan Van Den Hoof, Robby Cleiren, Chris Cleiren, Stoffel Verlackt, Koen De Graeve, Tom Hautekiet, Dimitri Leue, Jonas Van Den Bossche.

Ze traden op in de grote zaal van HETPALEIS, van 12.03.2004 tot en met 10.04.2004 en van 21.04.2004 tot en met 24.04.2004

Theu Boermans. Auteur: Aristophanes. Co-produktie: KVS / De Bottelarij en Theatercompanie.

Inhoud:

Aan de Oostenrijkse schrijver Gustav Ernst werd gevraagd een bewerking te maken van Lysistrata, een blijspel van Aristophanes uit de Griekse Oudheid. Door te dreigen met onthouding van sex en liefde proberen de Spartaanse en Atheense vrouwen hun mannen onder druk te zetten om de oorlog tussen beide stadsstaten te beëindigen. Gustav Ernst ziet in dit gegeven een metafoor voor de strijd tussen Oost en West, tussen Islam en Christendom met als inzet: olie. En hij stelt zich de vraag: kunnen we de eeuwigdurende cirkelgang van geld voor oorlog en oorlog voor geld doorbreken? En hoe?

Van 09.04.2004 tot en met 28.04.2004 in Antwerpen

Voor Dakrismèna Poulià / Lacrimosae Aves / Tranende Vogels nodigde Dick van der Harst de Griekse klaagzangeres Katerina Zakka uit.

Zij komt uit een klein bergdorpje aan de Grieks-Albanese grens en in de traditie daar leeft afscheid nemen nog wel sterk en is het wel degelijk een kunst. Door middel van mondeling overgeleverde klaagliederen, de zogenaamde miroloyia, kunnen klaagzangeressen eigen en andermans verdriet veruitwendigen en verzachten. Tijdens de optredens in de Gentse Bijlokekapel kan u kennismaken met deze wel zeer bijzondere en theatrale vorm van afscheid nemen. Katerina Zakka en Katelijne Van Lathem zingen eeuwenoude Griekse klaagliederen en "hedendaagse", door Dick van der Harst gecomponeerde Latijnse lamento's uit zijn recentste muziektheaterproducties.

Dick van der Harst is zelf ook al lang bezig met het schrijven van klaagliederen, en uit zijn ontmoeting met Katerina Zakka haalde hij inspiratie voor enkele van de Latijnse lamento's uit Zwarte vogels in de bomen.

Dick van der Harst, Jean-Philippe Poncin en Lode Vercampt verbinden met hun instrumentale intermezzi de twee tot één lange muzikale lamentatie.

Dick van der Harst heeft vorig jaar in mei al enkele dagen aan dit project gewerkt; het resultaat was te zien in de Dominikanerkerk in Gent, in het kader van het Time Festival, dat toen geheel in het teken stond van de Ars Moriendi / Ars Vivendi, de kunst van het sterven en van het leven. Die concerten kenden erg veel bijval, en in juli 2003 trok de groep naar Korfu om er op te treden voor een Grieks publiek. Die samenwerking werpt thans haar vruchten af en resulteert in de première in de Bijlokekapel.

Ze traden op op 4, 5, 6, 7, 11, 12, 13 en 14 februari.2004.

Meer info op http://www.hetmuzieklod.be

"Het zou goed zijn voor Engeland's imago als de beelden nu net als de Spelen zelf naar Athene zouden terugkeren. Als dat nu niet gebeurd zal dat ook de optie om de Spelen in 2012 in Londen te laten plaats hebben, ernstig ondermijnen," verklaarden de aktievoerders," een leegte in het nieuwe Acropolismuseum, waar de friezen zich zouden moeten bevinden zou zeker een desastreus begin zijn van de campagne om de Spelen in Londen te laten plaatsvinden. Het zou pas een blijk van culturele samenwerking zijn als de minister van erfgoed en sport, Tessa Jowell, zou aankondigen dat de friezen naar huis kunnen gaan. Het beste dat kan gezegd worden over lord Elgin, is dat hij de friezen wegnam uit een oorlogsgebied om de stukken te beschermen, maar na verloop van tijd gaat dat niet meer op. Modern Griekenland is een stabiel land en medepartner in de Europese Unie. De nieuwe galerij is een veilige thuis voor de marmeren Parthenonbeelden. De aktievoerders zijn ervan overtuigd, dat als lord Elgin nog in leven zou zijn, hij zeker zou toegeven dat er niet langer een reden is om de marmeren friezen nog langer in Londen te gijzelen." Tot slot wijzen de aktievoerders erop dat de waarheid die schuilt achter al de argumenten van de Britse regering, het eigenbelang van de aandeelhouders van het British Museum, die momenteel nog altijd geen intentie hebben ze vrij te geven. "Het is tijd dat de Britse regering aanvaardt dat de marmeren stukken terugkeren, dat zou ook goed zijn voor het imago van Londen en excellent voor de Olympische gedachtengang." Volgens onderzoeken zou ruim 81 procent van de Britten achter de voorstellen van de campagne Marbles Reunited staan. Diverse prominente Britse politiekers, zoals Robin Cook, vroeger "foreign secretary" staan achter de campagne; hij maakte de vergelijking en zegt dat "het is alsof iemand het hoofd van Lord Nelson (op Trafalgar Square in Londen) zou wegnemen om het is een buiten-lands museum tentoon te stellen en alleen nog de voeten zouden achterblijven op het wereldberoemde plein. Hoe zouden de Britten dan reageren in afwachting dat het beeld terug in zijn vroegere glorie zou hersteld worden?" Ook hij is ervan over-tuigd dat beide partijen erbij winnen eens de friezen terug thuis zijn. In een recent televisie-interview met de BBC bestempelde hij de handeling van lord Elgin een "dishonourable act of vandalism"... In een promotionele video-spot betuigen heel wat vroegere Olympische winnaars hun steun aan "Marbles Reunited".

Beschikt u over een internetaansluiting, kijk dan zeker eens op de volgende site, waarop je ook kan inschrijven op hun (gratis) nieuwsbrief:

http://www.marblesreunited.org.uk

 Kariofylis Doïtsidis is geboren in een boerenfamilie in Thracië, op de grens van Griekenland en Turkije. Als autodidact maakte hij zich de traditionele volksmuziek eigen. Met zijn ud als begeleiding leerde hij honderden liederen van vaak bejaarde inwoners en in zijn vrije tijd deed hij niets anders dan ‘taxímia’ (intro’s en solo's) improviseren. Zijn eerste plaatopnamen met Thracische liederen dateren uit 1961 en in 1965 won hij de eerste prijs op een festival van volksmuziek uit de Balkan in de Bulgaarse hoofdstad Sofia. Van 1968-1973 werkt hij in Athene samen met Dora Stratou in haar bekende volksdanstheater tegenover de Akropolis. In de jaren daarna volgen ook optredens in het buitenland: Europa, Rusland, Amerika, Azië.

Doïtsidis kent ongeveer 3.000 Thracische liederen en heeft intussen een groot aantal albums op zijn naam staan. Hij werkt al zo'n dertig jaar samen met zijn twee dochters Theopoúla en Lambriána. De muziek van Thracië is beïnvloed door de rijke, kerkelijke en wereldlijke traditie van Konstantinopel. Ze heeft raakvlakken met de Klein-Aziatische en Macedonische muziek. Er is een grote variatie aan ritmes, met snelle en intensieve tempi en hoekige melodieën. Deze muziek blijft ook nu nog een belangrijke rol spelen in het gewone leven van Thracië. Een heel pak wiegeliedjes, kinderliedjes, bruiloftsliederen en klaagliederen zijn vandaag nog gemeengoed.

 Op weg van een vijfsterrenrestaurant naar een eersteklashotel knalde de luxewagen van een prinses en haar minnaar tegen de pijler van een tunnel. De prinses stierf aan de zijde van haar kersverse geliefde en een hele natie droeg haar ten grave. Heel wat sterren waren een minder fortuinlijk lot beschoren, zoals de wereldberoemde Griekse vrouw van wie u ongetwijfeld in de voorbije maanden de drie onderstaande (bewerkte) fotos in een advertentie van een Belgische verzekeringsmaatschappij, ETHIAS, heeft gezien.

Ik heb het inderdaad over sopraan Maria Anna Sophie Cecilia Kalogeropoulos, beter bekend als Maria Callas Zij was een Amerikaanse van Griekse afkomst, uit Griekse ouders geboren te New York op 2 of 4 december 1923 en overleden te Parijs op 16 september 1977. Bij haar geboorte kreeg ze de familienaam Kalos in plaats van het moeilijk uit te spreken Kalogeropoulos. Kalos is later nogmaals gewijzigd naar Callas. Het leven van deze grootse ster aan het operafirmanent, de primadonna assoluta van de opera, bestaat uit grote triomfen en uit tragische dieptepunten.

Mama Litza was 21 jaar en zwanger toen ze met haar man George en hun oudste dochter Jacky naar Amerika emigreerden. In deze nieuwe geboorte lag de hoop op een zoontje gesloten. De ontgoocheling was groot toen er zich een meisje aankondigde. Maria groeide op in New York en viel tussen de andere kinderen weinig op. Ze was bijziende, normaal gebouwd en zag er niet zo bijzonder uit.

Mama Litza, die al haar ontgoochelingen op haar dochters projecteerde, stuurde Jackie en Maria onder dwang naar pianoles. Maria deed ook mee aan zangwedstrijden en genoot van haar succes als zangeres. Ze vond zichzelf op goede dagen onaantrekkelijk, op slechte simpelweg lelijk! Haar stem, zo begon ze te beseffen, was haar wapen. Litza steunde Maria, en maakte haar man duidelijk dat ze terug naar Griekenland wilde om haar jongste dochter een goede, muzikale opleiding te laten volgen. Want dat er voor Maria een glansrijke carrière was weggelegd, stond voor Litza als een paal boven water. Vader George had zo zijn redenen om weinig bezwaren te maken tegen een verhuizing van zijn vrouw. Boven de populaire Griekse deuntjes die George prefereerde en de aria’s uit Tosca en Aida die Litza bij voorkeur beluisterde, maakten zij eindeloos ruzie. George was een onverbeterlijke vrouwenversierder, wat bij Litza niet in goede aarde viel. Vandaar de heftige ruzies tussen man en vrouw. Toen Maria dertien jaar was, scheidden haar ouders uiteindelijk en in 1937 verhuisden Jackie, Maria en hun moeder naar Athene.

Maria werd er aanvaard als studente aan het Nationaal Conservatorium en werd onder de hoede van Elvira de Hidalgo geplaatst. Deze zangpedagoge had een grote voorliefde voor het belcanto repertoire en daarvoor bleek de stem van Maria uitermate geschikt. Belcanto vereist een grote ademcontrole en een vaste lijn. Het is een methode die de stem licht houdt. Maria gedroeg zich als een overenthousiaste leerlinge tot groot genoegen van haar lerares, die haar ook stimuleerde om Italiaans te leren, want dat zou ze later nog wel eens nodig hebben. Ze was nog net geen vijftien jaar toen ze de rol van Santuzza in Cavalleria Rusticana mocht zingen. Het was het begin van een schitterende carrière.

In de zomer van 1947 debuteerde ze in Verona, waar de critici haar bejubelden als de muzikale sensatie van het jaar. Maar haar grote doorbraak kwam er pas nadat een collega sopraan ziek was geworden en Maria in één week tijd haar rol instudeerde. Het was een enorme uitdaging en een risico. Maria deed het onmogelijke en triomfeerde. Het regende meteen internationale aanbiedingen. Dat alles werd haar mogelijk gemaakt door de ontmoeting met Battista Menighini, een rijke fabrikant met een voorliefde voor opera en jonge zangeressen in het bijzonder.

Op 21 april 1949 werd Maria Callas de echtgenote van Menighini, zij was vijfentwintig en hij drieënvijftig. De emotionele en financiële zekerheid die Menighini haar gaf, boezemden Maria zelfvertrouwen in en ze veroverde alle wereldpodia. In het begin verschenen over de hele wereld lovende kritieken over haar positieve invloed op de opera. Later werden die positieve geluiden overstemd door allerlei schandalen en huwelijksperikelen.

In 1953 besloot Maria tot een metamorfose en ging een vermageringskuur volgen. Ze veranderde van een nogal plomp uitziende vrouw in een slanke en gracieuze dame. Ze viel ook op bij de rijke Griekse reder Onassis. Deze eerste kennismaking werd het begin van een nieuw hoofdstuk: het begin van een verliefdheid en het eind van een huwelijk. De schandalen die in de pers verschenen en de spanning die daarmee gepaard ging, beïnvloedden haar stem. Elke emotie had een hoorbaar effect. Op professioneel vlak kende ze een moeilijke periode. Maria Callas verloor zichzelf op zo'n extreme manier toen ze Onassis ontmoette en dolverliefd op hem was en hij op haar, maar een huwelijksaanzoek van zijn kant bleef uit. Dat maakte haar extra gespannen. Ze was heel dik. Tot dan toe was ze alleen maar bezig geweest met zingen. Ze had voordien hooguit één of twee mannen gekend in haar leven. Toen Jacky Kennedy op het toneel verscheen en hij met haar trouwde, begon voor Maria de lijdensweg.

In 1971 haalde de directeur van de Juillard Muziekschool in New York Maria Callas over om een serie lessen te geven. In het voorjaar van 1971 hoorde zij zo’n driehonderd jonge professionele zangers aan, waarvan ze er uiteindelijk vijfentwintig toeliet tot haar lessen. Nadat een student een aria of een scène had uitgevoerd, analyseerde zij de muziek zin voor zin of zelfs noot voor noot, waarbij ze vaak hele gedeeltes zong om haar argumenten kracht bij te zetten. Deze lessen bouwden voor haar het zelfvertrouwen op, om ooit weer voor een publiek op te treden. In 1976 bereidde ze zich in het geheim voor, maar een journalist die daar iets van gehoord had, was stiekem op een repetitie aanwezig. De volgende dag kon iedereen in de krant lezen dat Maria Callas de hoge C mistte. Dat heeft Maria haar laatste beetje hoop ontnomen om ooit nog voor publiek te zingen.

Op 16 september 1977 overleed Maria onverwacht aan een hartaanval, op 53-jarige leeftijd in Parijs. De eenzaamheid van haar laatste jaren stond in schril contrast met de roem in de jaren vijftig, toen ze werd gevierd als de allergrootste operakunstenares en in het decennium daarna met haar bekendheid vanwege haar problematische relatie met de schatrijke Griekse reder Aristoteles Onassis (op de foto: Maria aan de zijde van Aristoteles).

Deze grootste operakunstenares van de twintigste eeuw - en waarschijnlijk van alle tijden - bracht emotie en dramatiek terug in de opera door een unieke combinatie van zingen en acteren. Zo succesvol als Maria Callas was op artistiek gebied, zo tragisch verliep haar prive-leven. Maria Callas - Een leven als een Griekse tragedie beschrijft op boeiende en uitgebalanceerde wijze dit leven en de kunst van deze fascinerende zangeres met een stem die niemand onverschillig laat.

Op 20 september 1977 werd ze gecremeerd en haar as werd bijgezet op het Parijse kerkhof Père Lachaise. In de lente van 1979 werd de as naar Griekenland overgbracht en uitgestrooid in de Egeïsche Zee.

 Masterclass

Maria Callas is de belangrijkste sopraan uit de geschiedenis van de opera. Ze was meesterlijk in staat tot "acteren" met de stem en slaagde erin om de meest uiteenlopende figuren overtuigend tot leven te brengen. Dankzij haar ongeëvenaarde prestaties zijn in de jaren vijftig van de twintigste eeuw opera’s uit het stof opgedoken die in die jaren vrijwel vergeten waren. Voornamelijk gaat het daarbij om de opera’s uit het begin van de negentiende eeuw, de zogenaamde belcanto-opera’s. Deze opera’s behoren daardoor thans tot het gouden operarepertoire.

  Vassiliki Tsekoyra  

Vassiliki is laatstejaars aan de universiteit van Athene waar ze lichamelijke opvoeding studeert. Ze is sinds lang atlete en lid van het nationale team. Ze heeft er altijd van gedroomd haar land te vertegenwoordigen in de Olympische Spelen, maar door een kwetsuur zal ze daar nooit toe in staat zijn. Tijdens haar vrije tijd aan de Universiteit werkt ze als aërobic- en yoga-instructeur. Ze geniet van alles wat met sport en dans te maken heeft. Cinema, muziek en lezen zijn eveneens haar favoriete vrijetijdsbestedingen. Ze spreekt naast Grieks ook Engels en Frans en zelfs een beetje Servisch. Tijdens het Miss World 2003 contest op 6 december in Sanya (China) had ze het nummer 043.

Er zijn van die boeken die je leest en herleest. Of van die films die je bekijkt en blijft herbekijken. Voor mij persoonlijk is "Eleni" zo'n boek en film.

De film Eleni, en het gelijknamige boek, zijn een eerbetoon aan het moederschap. De centrale figuur is Eleni Gatzoyiannis uit een klein Epirotisch dorpje, Lia, en het verhaal speelt zich af tijdens de Griekse Burgeroorlog.

Zij weigerde haar kinderen te laten weghalen en bekocht hun vrijheid met haar leven. Ze had geen enkele politieke band, alleen haar culturele bagage en familiale banden.

Wanneer haar dorpje en haar bescheiden woning overgenomen werden door de soldaten, "bevrijd" zoals de soldaten pleegden te zeggen, was ze niet ongehoorzaam: zelfs wanneer de soldaten voedsel opeisten, deed ze al wat ze kon. Zelfs toen het moment kwam dat één van haar dochters opgeïst werd om in het leger te gaan vechten voor de zaak die ze zelf niet begreep en die ook Eleni dag na dag hard deed werken in naam van de vrijheid, bood ze evenmin weerstand. Maar toen van haar verwacht werd dat ze haar kinderen zou opgeven opdat ze als communisten in een ander land zouden kunnen opgroeien, bood ze heftig weerstand. Tegen haar culturele opvoeding en haar familiale tradities in tartte ze de autoriteiten en organi-seerde ze de ontsnap-ping naar Amerika voor haar kinderen om aldaar hun vader te vinden. Eleni werd beschuldigd van ver-raad, gemarteld en uiteindelijk ter dood veroordeeld. Wanneer Eleni vóór het vuur-peleton stond, gereed om te sterven, stak ze haar handen omhoog en schreeuwde "Mijn Kinderen!".

Eleni bracht het ultieme offer, een offer dat alle moeders bereid zijn te brengen maar weinigen worden toe gedwongen. Zij is de belichaming van het moederschap, een eerbetoon aan haar moed en haar sterkte.

Sindsdien, als eerbewijs voor Eleni, noemt het huldebewijs voor Moederschap uitgereikt door de "Women's International Center" de Eleni Award, de Eleni-prijs.

  Trip naar Albanië  

Vorige week waren we uitgenodigd op een huwelijksfeest in… Albanië! Dit land was tot 1992 volledig afgesloten van de rest van de wereld en zuchtte onder de dictatuur van President Hodja, die er een com-munistische modelstaat wilde van maken. In de jaren 80 had het land nog enkel relaties met het China van Mao en met Noord-Korea en was hermetisch afge-sloten van alles wat er buiten zijn grenzen gebeurde.

In Kakavia, een dertigtal kilometer ten noorden van Jannina, steken we de grens over, zonder al teveel tijdverlies, mede dank zij enkele euro’s drinkgeld om snel aan een visum te komen.

Onderweg houden we halt bij een Romeinse site, een Asklepion, soort antiek hospitaal en bij één van de zeldzame door Hodja gespaarde kloosters.

In het zuiden woont er een Griekse minderheid van 500.000 mensen, die door de communisten gewantrouwd en onderdrukt werden. Het was hen verboden hun taal te spreken en hun gods-dienst te belijden… Uit die streek, door de Grieken Noord-Epirus genoemd, komen de meeste naar Griekenland uitgeweken Albanezen. Langs wegen die die naam niet verdienen doorkruisen we dit land met arme, vriendelijke mensen, ongerepte stranden en afschuwelijk lelijke steden. Je beleeft hier een cultuurschok.

De woonkazernes, onder Hodja gebouwd in alle dorpen en steden, waren en zijn in mijn ogen onbewoonbare krochten: vijf verdiepingen hoge, in sintelsteen opgetrokken blokken, zonder lift. In de trappenhal is er geen licht, de mensen hebben geen bel, geen brievenbus, geen vuilbak want geen ophaling van huisvuil, maar… een glanzende Mercedes op de binnenkoer vol vuil, plassen en oud ijzer. Op het platteland wandelen vrouwtjes met hun enige koe of een dozijn kalkoenen.

’s Nachts rijden is levensgevaarlijk: mannen rijden er staande op hun niet verlichte ezelskarren, voetgangers lopen er midden op de weg en fietsen hebben zelfs geen reflector, laat staan licht. We werden wel een tiental keren tegengehouden door een politiepatrouille die alleen wat geld willen in ruil voor het niet opmaken van een proces verbaal voor één of andere gefantaseerde overtreding!

De Lek is de nationale munteenheid; geld wordt op straat gewisseld: mannen zitten op het dorpsplein met kilo’s bankbiljetten in een bananendoos te wachten op Euro’s (1 € = 1.400 Lek), die zíj dan een paar weken later in de bank omwisselen met een beetje winst door de voortdurende devaluatie van de eigen munt.

Op alle "stoepen" staan er kraampjes waar je één scheermesje, één sigaret, één karamel, of een half opgebruikte telefoonkaart kan kopen en die je na gebruik terug kan verkopen voor het nog resterend bedrag.

Op de meest onmogelijke plaatsen heeft Hodja bunkers neergepoot, vele duizenden, om zijn verpauperd land te verdedigen tegen ingebeelde vijanden.

De ouders van zowel bruid als bruidegom wonen in de stad Fieri, in zo’n woondoos. Ze hebben er een appartementje met één slaapkamer. Er is geen keuken. Die mensen koken in de douche-toilet op een gaskomfoortje op de grond… het is namelijk de enige plaats waar er én water én afloop is. Zo leven ze, zoals iedereen daar, al veertig jaar.

Als er iemand op bezoek komt, staat die beneden te roepen en als het donker is gaat de "gastheer" vijf verdiepingen naar beneden met een kaars of zaklamp zodat de bezoekers zich in de donkere trappenhal niet verongelukken. Er is een bejaardentehuis aan de overkant. Daar staan op alle vensterbanken plastiek flessen in de zon warm te worden. Die moeten dienen om die oude mensen te wassen.

Tirana, waar een nicht van de bruidegom ons met enige trots rondleidt, is een aartslelijke hoofdstad. Brede lanen, regeringsgebouwen zoals in alle communistische steden, maar éénmaal weg van de hoofdstraten, zandwegels en woonkazernes met bergen huisvuil, dat door de ramen naar buiten wordt gegooid op de binnenkoer. In het 20 verdiepingen tellende gebouw, waar ze woont, is de liftkoker voorzien, maar van liftkooi geen spoor, dus… trappen lopen.

Een paar dagen na ons bezoek zou ze terug aan de slag kunnen als vroedvrouw voor een loon van 150 € per maand. Haar eerste zes maanden loon moet ze wel afstaan aan de partijfunctionaris die ze aan die job heeft geholpen! Ondanks het slechte of onbestaande wegennet en de lamentabele infrastructuur wordt er, vooral langs de kust, veel gebouwd: hotels en appartementsgebouwen. Zo wordt het maffiageld witgewassen. In Albanië bestaan er geen belastingen, noch roerende, noch onroerende, noch verkeersbelasting…

Ik vergat jullie bijna te vertellen dat het trouwfeest best gezellig was, met luide Balkanmuziek, wilde dansen en lekker eten overgoten door lokale wijn en vooral tsipouro (een soort grappa).

Na een weekje Albanië waar ik nog een antieke site - Apollonia - en nog een tweede door Hodja gespaard Orthodox klooster heb bezocht, vind ik Griekenland weer een prachtig, modern, proper en rijk land.

  Poëzie

Onlangs kocht ik de dichtbundel "Aanslag op het zwijgen". Zes Griekse dichters. Ik ontdekte dat naast de vier groten uit de Nieuwgriekse poëzie (Kavafis, Seferis, Elytis en Ritsos) een nieuwe, jonge generatie zich een weg baant in de geschiedenis van de Griekse letterkunde, onder andere Titos Patrikios, Yorgos Markopoulos, Yannis Patilis, Athini Papadaki, Nasos Vajenas, Charis Vlavianos.

Uit de bundel wil ik je niet onthouden de volgende gedichten:

Titos Patrikios (°1928, Athene)

  Nieuwe treinen voor de OSE  

Dinsdagavond 27 januari 2004 bereikten de eerste twee van een order van twintig - langverwachte - nieuwe vijfledige elektrische motorstellen Griekenland. Ze kwamen via de Bulgaarse hoofdstad Sofia omdat de BDZ ambtenaren (Bulgaarse Spoorwegen) ze wilden evalueren alvorens soortgelijke treinstellen aan te schaffen voor hun net.

Eind 1997 plaatste de OSE een order voor 20 vijfledige elektrische motorstellen uit de Siemens Desiro-familie. De stellen worden gebouwd door een Duits-Grieks consortium bestaande uit Siemens-Duitsland, Siemens-Griekenland en Hellenic Ship Yard. Ze zullen aanvankelijk ingezet worden op de lijn Athene - Thessaloniki. Het concept combineert design, perfomantie en comfort met een minimum aan onder-houdskosten en duurzaamheid. Het concept is gebaseerd op een mo-dulair systeem met welbepaalde functionaliteiten: er wordt gebruik gemaakt duurzame componenten die hun waarde reeds hebben bewezen en kunnen aangepast worden aan welbepaalde behoeften, met andere woorden de stellen zijn flexibel en voldoen aan de hedendaagse eisen voormodern treincomfort.

In totaal zullen 20 vijfledige stellen geleverd worden. Eén stel biedt 310 plaatsen en haalt snelheden tot 160 km/u. Vermogen op de wielen: 3.000 kW.