Beste Eleftheria vrienden,

Een drietal jaren geleden leerden we op de plateia in Pinakates (Pilion) Ward en Wies kennen Deze fantastische Belgisch-Griekse (of zeg ik eerder Grieks–Belgische) vrienden wonen reeds enkele jaren in dit wondermooie bergdorpje. Zoals we zeggen, soms klikt het tussen mensen en soms niet, maar hier heeft het blijkbaar geklikt, en dit jaar hebben we elkaar dan ook een heel stuk beter leren kennen. Dit zeer sociale en sympathieke koppel dragen we dan ook een warm hart toe. We mailen regelmatig om het contact te onderhouden en voor hun kerst had ik dan ook enkele artikels opgestuurd uit ons tijdschrift. De vraag kwam dan ook snel van Ward of hij eens een artikel mocht schrijven over "zijn" dorp, Pinakates.

Wij vonden dit natuurlijk een "tof" idee en zijn blij met hun bijdrage voor ons tijdschrift. Wij danken hierbij dan Ward en Wies voor dit prachtige stukje proza en de mooie foto’s en hopen dat jullie er allemaal evenveel zullen van genieten zoals wij hebben gedaan .

Het dorpje had zelfs een eigen stationnetje gelegen op het spoor van Volos naar Milies. Het lag wel op twee uur wandelen over een steil voetpaadje, maar een kniesoor die daarop let.

In het dorpje volgden rond 1950 nog zo een 90-tal leerlingen, onder de hoede van één onderwijzer, les in de dorpsschool. In de zomer woonden de mensen in het dorp op 600 meter hoogte terwijl ze in de winter naar beneden gingen, naar hun tweede woonst tussen de olijfgaarden.

De naburige dorpen, jaloers op zoveel schoonheid, noemden het dorpje smalend "Albanië" en dat beschouwden de Albanezen waarschijnlijk als een belediging. De inwoners van de omliggende dorpen spreken enkel op die wijze wanneer er geen inwoners van Pinakates in de buurt waren. De mensen van Pinakates waren en zijn (althans aan de buitenkant) zoals de rotsen waarmee hun huizen gebouwd werden : vierkant, bikkelhard en bestand tegen felle zon en meters sneeuw. Bovendien stonden ze bekend als uiterst goede schutters en jagers wat onmiddellijk een andere dimensie aan elke discussie gaf. Ruwe bolsters, blanke pitten. (Het doet me wat denken aan het eten van oesters met de schaal er nog om. Ze zijn dan wel erg krokant maar je houdt er weinig tanden aan over.)

En dan kwam de aardbeving van 1955, de uittocht van de jongeren naar de stad op zoek naar minder werk voor meer geld en het dorpje verviel in een diepe slaap. De enige toegangsweg was smal en bochtig, elektriciteit kwam er pas in 1973 en een paar jaar later de eerste busverbinding met Volos. Op het absolute dieptepunt, zo rond 1980 - 1990 verbleven er tijdens de winter nog maar vijf gezinnen in het dorpje.

Maar zoals elk sprookje kent ook dit een happy end. Na 1990 werden er stilaan huizen opgekocht, gerestaureerd en als buitenverblijf of als voltijdse woning in dienst genomen. Er kwam een tweede toegangsweg aan de andere kant van het dorp; er openden twee buurtwinkeltjes, drie restaurantjes en twee hotelletjes (weliswaar met elk enkel vijf kamers, maar alle begin is moeilijk). Ook kwamen er terug enkele gezinnen met kinderen permanent in het dorpje wonen. De Schone Slaapster begint nu stilaan te ontwaken, nog wat geeuwerig en zich langzaam uitrekkend om de spieren, verstijfd na zoveel jaren, soepeler te maken maar ontwaken doet ze.

Hier zouden we kunnen eindigen met de klassieke zin: "En ze leefden nog gelukkig en kregen lange kinderen", maar dat zou het dorpje onrecht aandoen. Laten we even een stapje terug zetten naar het begin.

Samen met nog 23 andere dorpjes maakt Pinakates deel uit van het schiereiland Pilion dat, net als een gekromde vinger, de Pagasitikos baai omsluit. Het schiereiland begint bij Volos en eindigt 75 kilometer verder bij Trikeri. De berg Pilion zelf reikt tot een 1.300 meter in het noorden van het schiereiland en gaat dan over in een rollend heuvellandschap verder naar het zuiden.

De dorpjes beleefden hun hoogtijdagen tussen 1750 – 1850 en hoewel ze ook, zoals de rest van Griekenland, onder Turks bewind leefden, kenden ze een veel liberaler regime omdat ze privé-bezit waren van de Sultana. De handel floreerde en wijn, zijde en vruchten vonden hun weg naar de rest van Griekenland en Europa.

De kooplui etaleerden hun rijkdom vooral via de bouw van archontika, herenhuizen, die vaak twee verdiepingen telden. Het gelijkvloers met zijn 80 centimeter dikke muren, kleine getraliede vensters en massief houten voordeur deed dienst als magazijn en wijn- en olieopslagplaats. Op de eerste verdieping speelt zich het familieleven tijdens de winter af, terwijl de bovenste verdieping, omzoomd door ramen, het zomerverblijf was en ook de plaats waar de heer des huizes zijn zaken afhandelde. In het bijgebouw leefden de dieren en de bedienden, vaak in die volgorde.

De huizen hebben een onmiskenbare Oosterse invloed ondergaan, maken overdadig gebruik van kastanjehout, torsen zware leien daken en prijken vaak, zowel op binnen- als buitenmuren, met schilderingen. Vele huizen, maar ook vaak de kerkjes, of, zoals in Pinakates, de marmeren fontein op de plateia, werden gebouwd met geld afkomstig van de rijke Griekse handelskolonie in Egypte. Rond 1900 vermengde de Oosterse stijl zich met elementen van neo-klassieke architectuur, zoals smeedijzeren balkons, en dit allemaal ter meerdere eer en glorie van de praalzucht van de bewoner.

Na 1900 begon zoals gezegd de geleidelijke neergang culminerend in het absolute dieptepunt van de jaren '80. Hoewel bepaalde dorpen erg te lijden hadden van WO II en de daaropvolgende burgeroorlog, gleed Pinakates relatief ongedeerd doorheen die woelige periode. Andere dorpen waren er erger aan toe, zoals Milies waar het dorp afgebrand werd en bijna de ganse bibliotheek van 10.000 volumes in de vlammen opging of Drakeia waar standrechterlijke executies plaatsvonden. De relatief kleine impact van de oorlog en de hoge mate van isolement gedurende zoveel jaren maken dat het als een van de weinige dorpen in Pilion nog zijn echt karakter en eigenheid heeft behouden en daarom nu ook geklasseerd werd

Als je houdt van wandelen, rust, zuivere lucht en veel groen dan ben je bij ons aan het juiste adres. De nabijheid van Volos (25 kilometer) en de daarbij horende toegang tot de autostrade Athene – Thessaloniki maakt het tevens tot een ideale uitvalsbasis voor dagtrips (Meteora, Delphi, Dion, Vergina enzovoorts).

In elk seizoen vindt je wel wat: prachtige lentebloesems in de alomtegenwoordige boomgaarden, zwoele zomeravonden ideaal voor een romantisch dineetje onder de majestueuze plataan op het pleintje, herfstwandelingen door roestbruin gekleurde loofbossen inclusief de occasionele ontmoeting met een eekhoorntje, vos of das, het glaasje tsipouro bij het knetterende haardvuur terwijl buiten de sneeuw de aarde onderdekt.

Als je dit kleine pareltje wil ontdekken dan moet je bij een volgend bezoek aan Griekenland maar eens de richting van Pilion inslaan. Op het moment dat je denkt dat je aan het einde van de wereld bent en er dus haast gaat van afvallen, ben je bij ons aangekomen.

Voor meer inlichtingen over onze mooie streek kijk ook eens bij www.pilion.net, een site opgebouwd door een op Pilion verliefde Vlaming. Voor verdere vragen kan je ook altijd bij ons terecht op

renders@otenet.gr.

Misschien tot binnenkort.

Qua oppervlakte zijn België en Griekenland klein bier vergeleken bij het rijk van wijlen Alexander: toen de Macedonische veldheer in 323 vóór Christus door een koortsaanval werd geveld, liet hij een rijk na dat zich uitstrekte van de Balkan tot aan de Indus. In december 2004 kwam de lotsgeschiedenis van Alexander op de beeldbuis in een documentaires reeks over zijn leven: het verhaal over Alexander de Grote, de Macedonische strijdheer die negentig procent van de toen bekende wereld veroverde door zijn leger 22.000 kilometer in acht jaar af te laten leggen. Zij trokken via het Perzische Rijk naar Egypte en van daaruit naar India in het Oosten.

Met zijn intimistische superproductie Alexander the Great trekt Oliver Stone op een verbluffend energieke wijze het filmjaar 2005 op gang met het verhaal van de acht rumoerigste jaren van Alexander en zijn relatie met zijn jeugdvriend en strijdmakker Hefaistion. Gedurende 170 minuten ontrafelt de maker van ondermeer Nixon en Wall Straat het leven van Alexander III van Macedonië, die van 356 tot 323 vóór Christus leefde en die 22 was toen hij een bevrijdings- en veroveringstocht tegen Perzië opzette. Dit wapenfeit leidde tot de verovering van Klein-Azië. Later zou Alexander III ook Fenicië, Palestina en Egypte veroveren en Alexandrië stichten. Tot aan de dood van Darius III – die Perzië regeerde – vormden zijn veldtochten een consequent doordacht en feilloos gerealiseerd geheel. Daarna waren zijn wapenfeiten gekenmerkt door wrijvingen, samenzweringen en muiterijen, grotendeels veroorzaakt door overbelasting van zijn mensen.

In Alexander the Great - dat met uitsluitend Europees kapitaal tot stand kwam – benadrukt Oliver Stone dat de niet-militaire kant van Alexanders optreden van een consequente visie getuigde: hij nam het hofceremonieel van de Perzische koning over en stelde zo de overwonnene principieel op één lijn met de overwinnaar, ondanks de weerzin van de Macedoniërs.

In de langdradige versie van Robert Rossen uit 1956 speelde Richard Burton de titelrol. Voor de camera van Oliver Stone vertolkt Colin Farrell op intens doorvoelde wijze zijn personage. Stone overtreft zichzelf in de spectaculaire momenten. De scènes met de olifanten zijn onvergetelijk. Als mensenkenner en vorser naar de psychologische drijfveren, staat Stone dichter bij Joseph L. Manckiewicz en zijn Cleopatra dan bij Cecil B. DeMille en alle andere gladiatoren van de peplumfilms. Zo typeert Stone zijn hoofdfiguur als een getormenteerde, ontgoochelde, verraden en eenzame biseksueel, daar waar bijvoorbeeld Ridley Scott in Gladiator Russell Crowe als een echte macho in beeld bracht. En wie aandachtig toekijkt zal meteen merken dat Alexander III toen al de inzichten van de broers Kennedy deelde.

Deze keer hebben we het niet over de film uit de jaren ’80, maar over het episch drama, de nieuwe treurmare van regisseur Theo Angelopoulos en het eerste deel van een driedelige kroniek over Griekenland.

Het verhaal speelt zich af omstreeks 1919 wanneer een groep uit Odessa verdreven vluchtelingen aankomt in de buurt van Thessaloniki. Onder hen bevinden zich de kinderen Eleni (Aidini) en Alexis (Poursadinis). Eleni is een weeskind maar werd door de ouders van Alexis onder de vleugels genomen. Terwijl de vluchtelingen een kleine gemeenschap langs de rivier opbouwen, groeien Alexis en Eleni steeds dichter naar elkaar toe.

Regisseur Angelopoulos staat bekend om zijn trage, lange en onverknipte shots. In 1998 ontving hij de Gouden Palm voor "Mia Aioniotita kai mia mera" Met "Eleni" dingde hij begin december 2004 naar de European Film Award voor beste regisseur.

In de golf van Thessaloniki werd een indrukwekkend decor gebouwd dat uit 200 huizen bestond. Vlak na de laatste draaidag werd de set weggespoeld door een woelige zee. Acteurs zijn ondermeer Alexandra Aidini, Nikos Poursadinis en Giorgos Armenis. Naast Theo himself zijn Tonino Guerra, Petros Markaris en Giorgio Silvagni de scenaristen.

 In Patras is het aftellen naar 1 januari 2006 reeds begonnen: dan is hun stad immers Europese culturele hoofdstad.

Wij wisten al lang wat volgens de krant "The Economist" nu bevestigd wordt: Griekenland is een van de beste landen ter wereld om te leven. Zij onderzochten de levensstandaard in 111 landen. Griekenland werd 22^ste gerangschikt en dat is volgens het Macedonisch Persagentschap een heel goede plaats. Om de levensstandaard te bepalen werd rekening gehouden met heel wat factoren: de financiële vermogens, de belangrijke dingen die mensen appreciëren en het leven aantrekkelijk maken zoals familiaal leven, leven in de gemeenschap, klimaat, geografische omgeving, veiligheid op het werk. De Griekse economie zal groeien met 3,4 procent in 2005, wetende dat het Europese gemiddelde 2 procent is en de Griekse inflatie met 2,9 procent zou zeker niet alarmerend zijn.

De voorbije zomer waren alle ogen gericht op Griekenland dat als gastland optrad van de Olympische Spelen. Ondertussen is de Olympische vlam al lang gedoofd, maar de Griekse modeontwerpers zijn van mening dat dat geen reden mag zijn om de schijnwerpers definitief af te wenden. Midden oktober tijdens de eerste "Week van de Griekse mode" hebben 25 ontwerpers hun creaties voorgesteld. Op de catwalk zagen we oosters uitziende sarongs naast nauwsluitende jurken en doorschijnende tunieken, schijnbaar geïnspireerd door de Oudheid. Tijdens de komende zomer zullen de modieuze Griekse heren linnen broeken dragen, perfect aangepast aan het zonnige Griekse klimaat

In Griekenland bleven de fiscale inkomsten van de eerste tien maanden van 2004 ver achter op de verwachtingen die de conservatieve regering van premier Karamanlis had geformuleerd bij de opmaak van de begroting. De inkomsten in de vermelde periode vertoonden een toename van 4,6 procent, terwijl de regering voor heel 2004 op 8,3 procent rekent. Dat betekent dat de Griekse regering er niet in slaagt om het tekort op de begroting te beperken tot de voorziene 5,3 procent van het bruto nationaal product. Griekenland hield een forse kater over aan de organisatie van de Olympische Spelen. Tot overmaat van ramp bleek na de machtsovername dat de vorige socialistische regering de begrotingscijfers jarenlang veel rooskleuriger heeft voorgesteld dan ze in werkelijkheid waren.

Op 19 november verdronk een Griekse scheepskok toen een kleine cargo met 12 man op weg van Messolonghi naar Cyprus bij dageraad op de klippen liep nabij Aegina.

Men zou haast durven zeggen dat temperaturen niet meer seizoengebonden zijn. Op 22 november was het in vele delen van Griekenland al bitter koud. Zo bijvoorbeeld in Nevrokopi (prefectuur Drama) met een schamele – 9 °C. In Florina (Noord-West Griekenland) was het niet beter. In de bergen op Lesbos viel er sneeuw, evenals op Limnos, Samos en Ikaria. Sneeuwval in de bergen rond Athene, in Evia en de bergen van Epirus en Macedonië bemoeilijkten het verkeer. Stevige noordenwinden maakten de situatie nog erger. Nauwelijks beter was het op 16 januari: nieuwe sneeuwstormen met windsnelheden tot 100 km/u veroorzaakten onderbrekingen van het telefoonnet in Noord-Athene en de Peloponesos en wegen dienden afgesloten. Ook werden de ferrydiensten en luchtverkeer stopgezet en gingen minstens vijf regionale luchthavens dicht. Een Noord-Koreaanse cargo op weg van Chalkidiki naar Turkije geraakte in de Egeïsche Zee in moeilijkheden en verging in de woelige zee: twee bemanningsleden verdwenen in de golven en zes anderen dienden gehospitaliseerd te worden. In de haven van Mytilini kwamen twee schepen als gevolg van het slechte weer in aanvaring.

Volgens gegevens van het NSS (Griekenlands’ Nationale Dienst voor Statistiek) bezit 76 procent van de Griekse huishoudens een GSM bezitten (in Griekenland zijn er vier GSM-operatoren). 99,5 procent van de gezinnen bezit een televisie en 5 procent heeft een televisie samen met satelietantenne. Eén op drie gezinnen beschikt over een PC en één op vijf Grieken is aangesloten op internet. Van alle Griekse internetgebruikers gebruikt 80 procent intens e-mail en ook babbel-sites, 94 procent zoekt informatie over diensten en producten, doch slechts 10 procent gebruikt internet voor bancaire transacties en 5 procent gebruikt internet voor shopping.

Meer dan 17.600 illegale immigranten zijn in de loop van 2004 in Griekenland binnengekomen, meestal via Turkije, Thracië en Macedonië. Deze illegalen hopen in de Europese Unie een leven op te bouwen.

Het was de vierde buskaping in Griekenland in nauwelijks vijf jaar. Twee buskapingen, eveneens door Albaniërs, eindigden vijf jaar geleden met het neerschieten van de gijzelnemers door de politie.

Een brand in een OTE-Telecom gebouw op 23 december was er de oorzaak van dat ruim 17.000 gezinnen gedurende vijf dagen het zonder vaste telefoonverbinding moesten doen. Een kortsluiting lag aan de basis van een reeks ernstige beschadigingen aan het digitaal hoofdverdeelcenrum in Nafplion.

De vrouw die de Spelen terugbracht naar Griekenland kwam eind december nogmaals in het nieuws door haar hulp om een 400 jaar oude olieschilderij op hout terug te brengen naar Griekenland. Het betreft "De doop van Christus" van Domenikos Theotokopoulos, beter bekend als "El Greco", die net als Gianna Angelopoulos van Kreta afkomstig is. Het schilderij werd in Londen verkocht aan de Stad Iraklion (de geboorteplaats van zowel Angelopoulos en El Greco) voor de prijs van 1,5 miljoen euro. Daarvan werd € 500.000 gedragen door de Angelopoulos-familie, één van de rijkste familie in Griekenland die ondermeer belangen heeft in de scheepvaart en staalindustrie.

Het schilderij, 35 op 14 centimeter, was in 2003 in Spanje opgedoken nadat het sinds 150 jaar eigendom was van eenzelfde familie. Het werk is nergens opgenomen in een catalogus en was onbekend. In 2004 was het te zien in het Madrileense Museo del Prado.

El Greco, geboren in Iraklion in 1541, verbleef het grootste deel van zijn leven in Italië (Venetië 1567 - 1570) en Spanje (Toledo 1571 - 1614). El Greco inspireerde bijvoorbeeld Pablo Picasso en Jackson Pollock.

De Pegasus-maatschappij van Giorgos Bobolas waartoe ondermeer de kranten "Ethos" en "Imerisia", diverse magazines, een aanzienlijk aandeel in het televisiekanaal "Mega" en belangen in het agentschap "Europe" behoren, is sinds 15 januari 2005 in handen van Thodoros Angelopoulos.

Dat de Amerikanen nogal preuts zijn, wisten we al lang. Maar dat er na de Olympische Spelen klachten waren van negen Amerikaanse toeschouwers die oordelen dat er teveel bloot en sexueel aanstootgevende beelden te zien waren, was er voor Gianna Angelopoulos, voorzitster van de Olympische Spelen 2004 teveel aan. Dat bloot betrof… standbeelden van saters, standbeelden van naakte mannen en vrouwen, kouroi en andere symbolen uit het Antieke Griekenland. Gianna vroeg zich terecht af sinds wanneer de Griekse kultuur als obsceen kan bestempeld worden en voegde eraan toe dat Griekenland niet zal meedoen aan de Amerikaanse kultuuroorlog.

Anthony, de Grieks-Orthodoxe en tevens eerste bisschop van San Francisco, overleed plotseling op Kerstmis op de leeftijd van 69 jaar ten gevolge van een ongewone vorm van kanker. Hij was geboren en getogen op Kreta.

Volgens de Griekse media zouden ongeveer 30 Grieken vermist of omgekomen zijn toen het noodlot toesloeg in Zuid-Oost Azië. Ongeveer 1.800 Grieken waren toen met verlof in de regio. Een goede twee weken later kreeg Griekenland op zijn beurt een beving te verwerken, namelijk op 11 januari. Een zeebeving met een kracht van 5,4 op de schaal van Richter heeft die dinsdagochtend het zuidoostelijke deel van de Egeïsche Zee opgeschrikt. Volgens het seismologische instituut in de Griekse hoofdstad Athene lag het epicentrum van de beving op 20 kilometer onder de zeebodem, tussen het Griekse eiland Kos en de Turkse havenstad Bodrum. Bewoners van Kos lagen te schudden in hun bed, maar niemand raakte gewond, aldus de politie op het eiland. De aardschokken waren ook op Rhodos en langs de Egeïsche kust van Turkije te voelen.

Sinds 11 januari is de renovatie van het Grieks Nationaal Archeologisch Museum voltooid. Griekenland’s meest gereputeerde museum die de waardevolste schatten van Griekenland herbergt, was gesloten na een aardbeving in 1999. De bouw van het museum begon in 1866 en werd voltooid in 1889, na de toevoeging van de westelijke vleugel in 1874, de noordelijke in 1881 de zuidelijke in 1885 en uiteindelijk de oostelijke vleugel. Het gebouw werd opgericht dank zij giften van Helen Tositsa, de financiële steun van Dimitrios en Nicolaos Vernardakis, het Archeologische Genootschap en de Griekse Staat. Het ontwerp werd aanvankelijk getekend door Ludwig Lange, maar zijn plannen werden gedeeltelijk gewijzigd door Panages Kalkos en later nog eens door Harmodios Vlachos en Ernst Ziller die de voorgevel volledig hertekende en het plan van de oostelijke vleugel en de centrale hall wijzigde. Twee toevoegingen aan de oostkant van het gebouw: een nieuwe vleugel werd opgericht in het begin van de 20^ste eeuw, gebaseerd op plannen van Anastasios Metaxas en een twee verdiepingen tellend gebouw getekend door G. Nomikos werd opgericht in 1932 – 1939.

Hij gaat al heel wat jaartjes mee, Paschalis Terzis: hij begon in 1982 met platen op te nemen en sinds 1992 zijn al zijn CD’s onveranderlijk goud of platina geworden, meerdere malen zelfs. Met zijn krachtige stem weet hij de Griekse harten te veroveren. Prettige laïka en daar heeft hij in gans zijn carrière nog nooit vanaf geweken. Natuurlijk lagen bij de ene CD de accenten wat meer op hedendaagse ritmes en melodieën dan bij de andere, maar bij dit album heeft hij toch gewoon weer gekozen voor waar hij goed in is. Sterke teksten die veelal gaan over de liefde met al haar hoogte- en dieptepunten, gekoppeld aan ballade-achtige liederen die je eindeloos kunt meezingen. Een prestatie op zich, om gedurende de vele jaren die hij actief is telkens maar weer zijn eigen goede niveau te handhaven. Weeral een plaats in de hoogste regionen van de Griekse top-10 is dan weer goed verdiend.

De CD die velen al een tijdje verwachtte is nu een feit. Drie jaar na haar laatste "Uitzending" heeft deze geliefde zangeres een nieuw album gemaakt. Dertien nieuwe liederen gecomponeerd door bekende componisten zoals Nikos Xydakis, Thodoris Papadopoulou, Yorgos Zikas, Stamatis Kraounakis en Manolis Pappos. Voor het eerst werkt Arvanataki ook samen met de zangers Michalis Chatziyannis, Dimitra Galani, Andonis Vardis en Alkinoos Ioannidis. Bij de CD werd een DVD (in het Grieks zonder ondertiteling) gevoegd, getiteld "Beelden uit de studio". Geen registratie van een live-concert, maar een lang interview met haar, waarin ze onder meer de mensen voorstelt die hun medewerking aan deze CD hebben gegeven.

Bij de jongere Griekse vrouwen is Notis één van de populairste hedendaagse zangers. Op "Doe alles met liefde" staan zestien liedjes in een relaxte toon, rustige gemakkelijke melodieën die Grieken (en niet-Grieken ! ) graag horen.

Met de regelmaat van en klok blijft deze onbetwistbare koning van de rockballades CD’s uitbrengen. Elk jaar weer kijken zijn fans uit naar een nieuw werk en zij worden zelden teleurgesteld. Dit nieuwe album is weer een juweeltje in zijn soort. Weemoedige ballades die door de rockachtige ritmes nooit sentimenteel worden. Ook zijn liedteksten zijn altijd prachtig, doordacht en nooit goedkoop.

Prachtige, ingetogen Kretenzische liederen zonder het snelle ritme van de syrtos. Manis en Markoyannakis hebben beiden al de leeftijd van de sterken bereikt, maar hun spel is er niet minder om. Nummers met een sobere, prachtige instrumentatie bestaande uit luit en lyra. De naam Koryfeeën van de muziek van Kreta dragen zij met eer.

In Griekenland stond het nieuwe album van Alexiou een week na het uitkomen al op nummer één! Niettegenstaande dat er behalve twee nieuwe nummers er liederen op die al eerder uitkwamen, zal deze CD voor de ware Alexiou-liefhebber een must zijn. Een prachtige uitgave en alle Griekse teksten zijn meegeleverd. Het zijn allemaal van die ontzettend prachtige, weemoed stemmende liederen.

Een DVD vol met de meest populaire laïka van de afgelopen jaren met clips van bekende zangers en zangeressen, zoals ondermeer Yannis Ploutarchos, Antzela Dimitriou, Paschalis Terzis, Yannis Parios, Vasilis Karras, Notis Sfakianakis, Nikos Kourkoulis, Despina Vandi.

De nummers die de voorbije zomer grijs gedraaid werden in Griekenland. Uiteraard ook de Griekse bijdrage aan het Eurovisie-songfestival, Sakis Rouvas, verder ook Yannis Ploutarchos, Evridiki, One, Stelios Dionysiou, Parios en Terzis.

Een met zorg samengestelde DVD die een prima beeld geeft van deze Griekse popgroep. Er staan 19 video-clips op deze DVD en middels deze korte filmpjes maakt u samen met de sympathieke popgroep een reis door de tijd. U ziet ze in hun beginjaren waarin ze hun bekende hit hadden samen met Vasilis Karras en waarin een vrouwelijke accordeon-speler mede verantwoordelijk was voor hun karakteristieke geluid. In de loop van de tijd zie je de groep meer experimentele muziek spelen, minder Grieks, maar hun eigenheid blijven ze behouden. De clips zijn veelal in het zwart-wit opgenomen, op locaties die niet specifiek Grieks zijn: industrie-terreinen, liften, flatgebouwen. Ook spelen zij een nummer samen met de broers Katsimichas en een met Theodosia Tsatsou.

Het kan niet anders of de Olympische Spelen van 2004 vormen een ernstige bedreiging voor het eeuwenoude culturele erfgoed van Griekenland. Dat is althans de stellige overtuiging van een groepje strijdbare dames van leeftijd. Onder leiding van de even charismatische als charmante Ioannis Dimitrakopoulos vormen zij een comité ter bescherming van de zwerfkatten van Athene, die, zoals niet iedereen schijnt te beseffen, reïncarnaties zijn van de grote Griekse wijsgeren. Nu de voortvarende organisatoren van het sportfestijn de hoofdstedelijke straten in naam van de veiligheid willen ontdoen van hun eerbiedwaardige bewoners is het tijd voor ferme acties.

De zwerfkatten van Athene is een filosofische satire waarin Takis Theodoropoulos op luchthartige toon de eeuwigheidswaarde van de klassieken onderzoekt in een land dat hunkert naar moderniteit. En passant stelt hij de belangrijkste – en inmiddels viervoetige – wijsgeren nog eens aan ons voor. Een spannend verhaal in het Nederlands vertaald door Marie Wennekendonk-Visser.

124 bladzijden. € 16,50

.

De schrijfster Maro Douka, geboren in Chania op Kreta, gaat voor dit lijvige boek niet ver van huis. Ze beschrijft de zoektocht van de hoofdpersoon, een moderne Turk die in Engeland woont, een buitenlander, die op zoek gaat naar zijn wortels. Zijn voorouders waren Turkse Kretenzers die Kreta verlieten toen het eiland verenigd werd met Griekenland. In Chania gaat hij op zoek naar sporen van die Turks-Kretenzische cultuur, voor zover ze al niet door de moderne tijd onder de voet zijn gelopen. Tijdens zijn tocht ontmoet hij enige Griekse verwanten die op een dood punt in hun leven en in hun persoonlijke relaties zijn gekomen. Douka vertelt niet alleen over het leven van deze hoofdpersoon, maar ook over anderen: hun onderlinge relaties, hun toevallige ontmoetingen, waarbij Chania als bindend element fungeert. Uiteraard gaat het hier ook over de problematiek van de Griek tegenover de buitenlander, een actueel gegeven. Het boek is mede vanuit historisch en sociaal perspectief geschreven, maar kan ook als hedendaagse detective gelezen worden. In Griekenland is het boek een absolute bestseller en is alleen in het Grieks verkrijgbaar.

  Hoe de heilige Vassilis om de tuin werd geleid  

Vassilis, de kindervriend van klein en groot, was die avond afgezakt naar een groot feest. Hij wou niet met lege handen komen. Daarom nam hij een massa geschenken mee voor de kinderen, want elk kind droomde immers reeds dagenlang van een stuk speelgoed uit de handen van Vassilis. Maar genereus als hij was, nam hij ook het traditionele gebak, een vassilopita en enkele geschenken mee voor wie een muntje zou vinden in een hap van het brood. Hij werd op een overdonderende manier verwelkomd door klein en groot. Het feest kon beginnen.

De kinderen joelden en haastten zich naar de heilige man, die hen - naar gelang - prees of berispte. Intussen werd in de keuken de vassilopita aangesneden en kreeg elke aanwezige een stuk. Er werd geproefd, er werd gekeurd. Want ergens zat een muntje verborgen in een hap van dat brood. Iedereen wilde wel de gelukkige zijn. Want, wie het muntje vindt, wordt een gans jaar gelukkig, zo wil de traditie. En, zeg eens eerlijk, wie wil er niet een gans jaar gelukkig zijn. Iedereen toch?

Plots riep Yiannis "een muntje", en dan "heb ik in mijn hapje". Het had niet veel gescheeld of hij had zijn tanden gezet op en in het muntje. Yiannis zou een gans jaar geluk kennen. En dat allemaal door dat ene muntje in zijn stukje nieuwjaarsbrood.

Het duurde een tijdje voor een ander riep "ik heb een muntje in mijn hapje". Vol vreugde ging Eleni met de armen zwaaien, begon gekke sprongetjes te maken en rende op de heilige Vassilis toe om hem het muntje te tonen, het stukje metaal dat ervoor zou zorgen dat alle geluk haar een gans jaar lang zou te beurt vallen.

De kindervriend dacht "ik heb twee mensen blij gemaakt, een man en een vrouw, zij zijn de gelukkigen van het nieuwe jaar. Is dat niet fijn?". Hij zwaaide naar iedereen en riep "tot volgend jaar, want mijn taak zit er nog niet op, ik moet verder, andere kinderen met een geschenkje blij maken, anderen een gans jaar geluk meegeven". De vriend van kleine en grote kinderen ging zoals hij was gekomen. Op weg naar een ander feest. Wat een drukte in deze tijd van het jaar voor een toch niet meer zo heel jonge man.

Toen hij bijna op straat stond, hield een meisje hem staande. Zij had in haar handen een muntje. Een muntje dat naar ze zei uit een hapje vasilopita kwam. Alle geluk zou ook zij kennen. De lieve Vassilis vroeg hoe ze heette. "Dimitra", zei ze. Vassilis feliciteerde haar en hield zijn belofte, haar een gans jaar lang al het mogelijke geluk te geven. Ook Dimitra zou het hele jaar gelukkig zijn.

De heilige man trok verder, doch bleef steeds maar denken aan het meisje dat hem op het nippertje staande wist te houden, hem een muntje uit de vassilopita toonde en – zoals de traditie het wil – het ganse jaar geluk zou kennen. Ook begon hij zich af te vragen hoe het mogelijk was dat het brood drie muntjes bevatte, en niet twee, zoals hij had opgedragen aan zijn knecht, de bakker. Ook al was hij heel oud, hij was een man van zijn tijd en met zijn GSM belde hij meteen naar zijn knecht, de bakker. Hij vroeg hem hoeveel muntjes hij gestopt had in elke vassilopita. Hij wilde weten welke muntjes hij in het brood had gestopt. Maar ook hoe, of het muntje in aluminiumfolie was gewikkeld, in een fijn kokertje was geschoven, dan wel losjes in het deeg was gestopt. De knecht was formeel: in elke vassilopita staken slechts twee muntjes, zeker geen drie. Of hij de muntjes had ingepakt of er los had ingedaan, is bakkers-geheim baas. En geheimpjes verklap je zeker niet over de telefoon. Om het te weten moest zijn baas maar wachten tot hij hem de volgende dag zou terugzien. De vriend van klein en groot besefte dat hij om de tuin geleid was, maar door wie van de drie. Genereus als hij is, besloot hij de traditie niet te breken en niet verder te zoeken wie hem had belazerd. Yiannis, Eleni en Dimitra, alle drie mochten ze een fijn jaar beleven, alle dagen van het jaar geluk kennen en gelukkig zijn. Want wie wil er niet in een hapje brood de geluksbrenger, het muntje, vinden? Het is zo doodgewoon menselijk. En tenslotte is het toch nieuwjaar, een tijd waarin mensen feesten en genieten van de kleine en grote dingen van het leven. En toch, hoe komt dat nou, dat hij zich had laten belazeren. Niet zeuren, zei hij in zichzelf. Volgende keer beter opletten. En maakt hij ieder jaar met zijn bezoek aan de mensen niet iedereen gelukkig?

Jean-Marie Petyt

  Vogels zonder vleugels  

Louis de Bernières

Uitgeverij De Arbeiderspers – Antwerpen / Amsterdam

ISBN 90 295 0463 3/NUR 302

Louis de Bernières is een episch schrijver van mythes, verhalen van een volk. Zijn taal is eenvoudig, gemakkelijk te begrijpen, wat dan ook garant staat voor urenlang leesplezier.

Na een uitstapje naar het Griekse Kefallonia, bezet door de Italianen, waarin hij temidden van het oorlogsgeweld een liefdesverhaal tussen een Griekse dochter van een dokter en een Italiaanse soldaat, die meer van muziek hield dan van de strijd, wist neer te poten in "Kapitein Corelli’s mandoline", neemt hij de lezer thans mee naar Turkije (Anatolië), waar Grieken, Turken, moslims en Armeniërs aanvankelijk in een multiculturele samenleving leven in harmonie, zonder al te veel problemen. "Vogels zonder vleugels", want zo heet het boek, komen figuren als Iskander de pottenbakker, Philotei, Drosoula, Karatavuk, Mehmetçik, Ibrahim, Rustem Bey en zijn maitresse Leyla Hanim en nog zo veel anderen tot leven, waarbij elke nationaliteit en religie de nodige aandacht krijgen.

De eerste bladzijden lijken op een verhaal uit "Duizend en één nacht" die er in slaagt een sprookjesachtige sfeer te scheppen en de talrijke personages fijn portretteert. Na deze introductie wordt ingegaan op het verhaal van Ataturk en de vele veldslagen om zijn doel te bereiken, van Turkije een grote en vrije natie te maken. Dit alles ten koste van het samenleven van de verschillende etnische groepen.

Het verhaal dendert voort als een sneltrein. Het besteedt aandacht aan een wellicht voor ons, Westerlingen, onbekend facet van de geschiedschrijving. Maar uiteraard wordt doorheen het boek een liefdesverhaal geschreven tussen een Grieks meisje Philotei, die van bij de geboorte als de ultieme schoonheid wordt beschouwd en een Turkse jongen Karatavuk, die verminkt uit de oorlog terugkeert. De lezer leert er ook alles over de verdrijving uit Anatolië van de Grieken, een van de vele die het Griekse volk te verduren kreeg.

Kortom, een dikke turf van 565 bladzijden, die je zo gauw mogelijk uit wilt hebben. Een boek dat net als "Kapitein Corelli’s mandoline" bestemd is om een wereldsucces uit de huidige literatuur te worden. Lezen, dus…

De metropoliet van België, de nuntius van Nederland en Luxemburg, de heer Panteleimon, werd gevierd ter gelegenheid van zijn 50-jarig priesterschap in de schoot van de Orthodoxe Kerk op 28 november 2004.

Hij werd geboren op Chios in 1935. Na de middelbare school studeerde hij aan het Theologisch Faculteit van Chalki (Turkije) en studeerde af in 1957. Intussen was hij in 1954 tot diaken gewijd en tot het priesterschap toegetreden. In 1957 werd hij priester in België. In 1969 werd hij hulpbisschop gewijd aan het pas opgerichte Aartsbisdom en werd hij op 5 augustus 1974 bisschop. Sinds 22 december 1982 fungeert hij in zijn huidige titel. Met zijn aanstelling in België zorgde hij ervoor de status van de Orthodoxe Kerk steeds maar te verbeteren. Hij lag aan de basis van de viering van de "Zondag van de Orthodoxe Kerk" in België. Doch hij streed tevens jarenlang voor de erkenning van deze religie, wat uiteindelijk gerealiseerd werd in 1985. Maar het zou nog drie jaar duren vooraleer de wettelijke omkadering ervan toepassing kon vinden.

Hij slaagde erin de Orthodoxe Godsdienst te laten onderwijzen (1989) en wist te realiseren dat aan deze godsdienst op radio en TV zendtijd werd toegekend. De vorming van geestelijken, het stichten van een Byzantijns Koor en de bouw van verschillende Grieks-Orthodoxe Kerken werd onder zijn beleid een feit.

Op zondag 28 november 2004 werd hij dan ook passend gevierd met een feestelijke kerkdienst, receptie, optredens van dansgroepen en tenslotte werd een avondmaal te zijner ere opgediend.

Wij hopen dat zijn goede gezondheid hem in staat zal stellen nog vele jaren zijn functies uitoefenen.