Belgen in Griekenland & Grieken in België  

Het komt voor: Vlaamse Eleftheria Paralias-leden vestigen zich in Griekenland en Grieken komen in Vlaanderen wonen. In dit artikel hebben we het over Lieven Lenaerts en Marie-Claire Joos die Sint-Niklaas ruileden voor het Griekse Evia en over een Griek die u wellicht ook kent: hij runt in Oostende een Grieks restaurant.

Lees de reportage van Dennis Goes, verschenen in Griekenlandmagazine, zomereditie 2004.

Lieven Lenaerts (62) en Marie-Claire Joos (60) droomden er al jaren van om ooit in Griekenland te gaan wonen. Toen de kans zich acht jaar geleden voordeed, twijfelden ze geen moment.

Halverwege de jaren zestig ontstond de fascinatie voor Griekenland. Lieven studeerde in die tijd Klassieke Filologie in Gent. “Omdat ik de beste student Nieuw-Grieks bleek te zijn, werd mij door de Griekse regering een studiebeurs aangeboden om in Athene te gaan studeren. Gedurende twee jaar leerde ik overdag archeologie en antieke geschiedenis en in een avondcursus spijkerde ik mijn Nieuw-Grieks bij. In 1967 kwam abrupt een einde aan dit mooie avontuur, toen de kolonels, onder leiding van Papadopoulos, de macht grepen in Griekenland.” Lieven kwam terug naar België en ontmoette zijn vrouw Claire. Hij werd leraar Grieks en Latijn. “Vanaf het moment dat de democratie werd hersteld in Griekenland begonnen wij alle hoeken van dit prachtige land te verkennen. Elk jaar brachten we er minstens twee weken door. We maakten er door de jaren heen veel vrienden en werden verliefd op Griekenland.”

In 1997 kreeg Lieven de kans om als vertegenwoordiger voor een West-Vlaams veevoederbedrijf in Griekenland te gaan werken. Claire en Lieven besloten hun droom waar te maken en verruilden hun Belgische thuishaven Sint-Niklaas voor Evia. Aan de rand van het historische stadje Eretria vonden ze een ideaal huis in de Odos Chalkida-Lepoura. Direct aan de Egeïsche Zee met een stukje privé-strand, prachtig uitzicht op de bergen en met de mogelijkheid om er enkele gastenkamers in te richten.

Claire maakte meteen werk van de inrichting van de gastenkamers, terwijl Lieven zich inwerkte in zijn nieuwe baan. “Dagelijks kwam ik over de vloer bij de grote Griekse varkens- en kippenboeren. De dioxinecrisis in 1999 met het embargo op Belgisch veevoeder zorgde er echter voor dat de handel overgenomen werd door Nederlandse en Franse bedrijven. Ik ben toen maar met pensioen gegaan en geniet nu volop van het leven hier. Zeilen is mijn passie, met kleine en grote boten.”

Lieven heeft inderdaad nooit last gehad van een taalprobleem. Voor Claire lag dat iets anders, maar het duurde niet lang voor ze het Grieks oppikte.

“Het eerste cadeau dat ik in Griekenland van mijn man kreeg, was een Linguaphone-cursus. Elke avond studeerde ik tijdens het aperitief, ouzo natuurlijk, één lesje Grieks, onder de kundige begeleiding van Lieven. Dat gingen we dat telkens aan de praktijk toetsen bij de Griekse buren.” Al gauw had Claire het Grieks onder de knie en verliepen de contacten met de plaatselijke bevolking uitstekend. Ze leken aanvaard te zijn in de plaatselijke gemeenschap. “Toen het najaar werd en de toeristen verdwenen, verdween echter ook de Griekse gastvrijheid”, herinnert Claire zich nog. “Hoe dat kwam, weet ik niet, maar plotseling hadden wij het gevoel als indringers beschouwd te worden. Dat was even schrikken, maar we bleven zelf ons best doen om te integreren, onder andere door mee te doen met lokale tradities. Zo hingen wij de Griekse vlag uit op nationale feestdagen en dat bleek toch wel indruk te maken. De eerste keer dat we die vlag uithingen, sprak heel het dorp erover, want zelfs niet alle Grieken deden dat. Vanaf dat moment werden we echt geaccepteerd.”

Ondertussen hebben Claire en Lieven al veel nieuwe Griekse vrienden gemaakt en voelen ze zich perfect thuis in Griekenland. “We leven hier als God in Griekenland, tussen onze vrienden. De Eretrianen zien ons graag bezig met onze gastenkamers. We beperken ons tot de verhuur aan landgenoten, vooral Vlamingen, en die consumeren in  het dorp, want bij ons is het enkel logies eventueel met ontbijt. Lieven begeleidt onze gasten ook altijd bij de kennismaking met de Griekse cultuur en tradities”, stelt Claire fier.

De band met België is echter niet volledig verbroken. Claire: “Onze dochter woont met haar man en onze drie kleinkinderen in België, net als mijn zussen en moeder en de vijf broers en zussen van Lieven. En we hebben ons appartement aan de Belgische kust in Heist, niet van de hand gedaan. Drie keer per jaar vliegen we naar België, afhankelijk van de goedkope vluchten met Virgin.”

>Een ander verhaal is Dimitri Lazarakis (47). Als jonge man verliet hij in 1974 zijn thuisstad Kavala met bestemming Brussel. Veel Grieken trokken in die periode naar Brussel of naar Duitsland. Hij wist toen nog niet dat Brussel in België lag en van België had hij ook nog nooit gehoord.

“Zestien jaar was ik en ik wilde een motor kopen. Ik beschikte echter niet over de nodige financiële middelen voor een dergelijke aankoop en mijn vader was er om veiligheidredenen enorm tegen. Mijn oom en tante die al jaren in Brussel woonden, waren bij ons op vakantie en toen ze teruggingen, besloot ik met hen mee te rijden naar Brussel, met in mijn achterhoofd het idee daar een motorfiets te kopen. Vader en moeder maakten weinig bezwaar: binnen een maand zou ik wel met hangende pootjes weer voor de deur staan. Het is echter enigszins anders verlopen…”

In Brussel aangekomen hielp Dimitri aanvankelijk in de kruidenierszaak van zijn oom en tante. Na korte tijd vond Dimitri een baantje in een Grieks restaurant bij de Brusselse Grote Markt, waar hij aan de slag kon als afwasser en even later als ober. “Op mijn eerste avond als ober verdiende ik € 37, wat voor mij toen veel was. Een arbeider verdiende in die jaren in Griekenland ongeveer € 62 per maand! Ik was in de wolken, maar het bleek een topavond te zijn, maar toch voelde ik me al snel rijk. Ik kocht dan ook al snel mijn motorfiets. …Na amper een week werd het ding gestolen.”

“Begin jaren tachtig kwam ik door vrienden in Oostende terecht. Dat was echt een openbaring voor mij. Ik wist niet eens dat er ook hier een zee was. Ik voelde onmiddellijk de onweerstaanbare aantrekkingskracht van die stad. Kort daarop ging ik in Oostende gaan wonen en leerde er mijn vrouw kennen. In 1986 trokken we samen naar mijn geboortstreek in Griekenland en begonnen er een kafeneion in Drama. Na vier jaar kwamen we terug naar België. We waren van plan om de helft van de tijd hier te wonen en de andere helft in Griekenland; om de kost te verdienen zouden we de Belgische markten aandoen met schoenen en goedkoop textiel uit Drama.

Op één van die markten (Ronse) stonden we altijd naast een bijzonder charmante man, die met veel succes handtassen verkocht. Dat bleek later Eddy Wally te zijn, de bekende Vlaamse charmezanger. Wij hadden als Franstaligen in Vlaanderen nog nooit van hem gehoord.

Onze koopwaar sloeg echter niet aan en we lieten de markten voor wat ze waren. Ik ging terug in een Grieks restaurant werken en van het deeltijds in Griekenland wonen en deeltijds hier kwam voorlopig niets in huis. We lieten het plan helemaal varen toen in 1992 onze zoon Nicolas geboren werd, dat veranderde alles. Enkele jaren later werd onze dochter Sophie geboren. Onze kinderen worden tweetalig opgevoed, Nederlands en Frans, hoewel ikzelf maar weinig Nederlands spreek. Hopelijk leren ze later ook Grieks, maar ik forceer ze niet. Nicolas, ondertussen 13 jaar, spreekt wel al een beetje Grieks.”

“Ik ga bijna elk jaar naar Kavala, naar mijn ouders en mijn broer. Hij heeft ook een tijdje in België gewoond maar kon hier niet wennen. Mijn ouders komen elk jaar anderhalve maand logeren. Daardoor valt de heimwee wel mee. Ik denk dat ik goed ingeburgerd ben. De kinderen gaan hier naar school, ze zijn lid van sportclubs en hebben hier hun kameraadjes. We hebben hier heel wat Belgische vrienden en woon inmiddels ook al langer in België dan ik ooit in Griekenland heb gewoond. Maar ik blijf wel Griek! Ik hou kontakt met de Grieken hier en ik probeer op de hoogte te blijven van de Griekse actualiteit.

In 1994 heb ik een eigen zaak opgestart in Oostende. Ik huurde een oud cafeetje en opende er een bescheiden Grieks restaurantje, de Zorba. Dat bleek een schot in de roos. Drie jaar geleden, in 2002, heb ik de zaak van de hand gedaan en een nieuw, groter restaurant gekocht vlak aan zee. Daar voel ik mij echt goed, met zicht op zee. Het is natuurlijk niet helemaal te vergelijken met Griekenland, maar het gevoel is bijna hetzelfde. Ach, een mens voelt zich toch thuis waar hij zich lekker in zijn vel voelt, waar hij samen met mensen die hij graag heeft een glas kan drinken en een praatje kan maken.”

  AKTUEEL    

De “Voice of Greece”, Grigoris Bithikotsis, overleed op 7 april. Hij werd 83 jaar. Grigoris Bithikotsis, die het na-oorlogse Griekenland inspireerde, was sinds begin januari 2005 gehospitaliseerd met hart- en diverse orgaanproblemen.

De aanvankelijk bescheiden bouzoukispeler werd een held in het democratiseringsproces en van de werkende klasse, vooral door de politiek getinte liederen van componist Mikis Theodorakis. Tijdens de Griekse burgeroorlog werd hij in 1947 verbannen naar Macronisos (een Egeïsch eiland), waar hij in 1959 Theodorakis leerde kennen en aan zijn zangcarrière begon. Hij componeerde meer dan 80 songs, waaronder Axion Esti.

Ondanks zijn vele banden met links was hij politiek niet aktief, maar zijn populaire muziek was geliefd bij Grieken van elke rang, stand en poltieke overtuiging.

"De stem van het volk zwijgt nu," schreef de krant Ta Nea. "Hij is een uniek deel van de moderne Griekse geschiedenis," verklaarde Eerste Minister Kostas Karamanlis. "Zijn unieke stem... zal de bittere en de vreugdevolle momenten, het leed en de hoop blijven begeleiden."

Enkele dagen eerder stierf een derde Grieks slachtoffer van de tsunami van 26 december 2004. De vrouw, Anna Maja Espo Hadzialexiou, afkomstig uit Rhodos, verloor op die beruchte dag haar echtgenoot en haar moeder.

Een reeks mini-aanslagen op vier filialen van Eurobank en twee gebouwen van de regeringspartij Nea Dimokratie in Athene hebben in de nacht van donderdag 10 op vrijdag 11 februari beperkte schade veroorzaakt. Dit meldt de politie. Tussen 2u00 en 2u30 Griekse tijd ontploften zes kleine handgemaakte brandbommen bij vier filialen van de Griekse bank en twee partijkantoren. Het lijkt om een gecoördineerde actie te gaan. De acties zijn nog niet opgeëist. Dergelijke mini-aanslagen, meestal gericht op Griekse of buitenlandse bankkantoren in Athene en Thessaloniki, vinden regelmatig plaats. De politie stelt meestal lokale extreem-linkse en anarchistische bewegingen verantwoordelijk voor die acties.

Midden februari troffen hevige stormen met windsnelheden tot over 120 km/u de Griekse kusten. Eén matroos van de Panaghia Psariani Ferry verdween in de golven en tientallen personen liepen kwetsuren op door rondvliegende stukken metaal, boomtakken en puin. De Atheense brandweer werd opgeroepen voor meer dan 500 incidenten. Enkelen historische gebouwen werden beschadigd en ruim 10.000 gezinnen moesten het stellen zonder elektriciteit. Vliegtuigen bleven aan de grond en ferries vaarden niet uit.

Er zijn plannen om tegen 2008 de capaciteit van de Piraeus-tram, die momenteel dagelijks 35.000 reizigers vervoert, te verdubbelen.

Diverse Griekse en niet-Griekse instellingen hebben een vrijblijvend bod gedaan op van Olympic Airlines. Privatisering is de enige kans op overleven verklaarde de minister van transport Michael Liapsis.

De Griekse Aegean Airlines kondigde aan dat ze 2004 afsloten met 3,5 miljoen reizigers, hetzij een stijging van 25 procent in vergelijking met 2003: daarmee zijn ze de snelst groeiende maatschappij voor binnenlandse vluchten. Het aantal vluchten steeg met 20 procent. Aegean Airlines zag het levenslicht in mei 1999 en beschikt thans over een vloot van 13 Boeing 737-300/400 en zes Avro RJ-100 jets en verbindt daarmee 14 Griekse steden en 12 internationale bestemmingen.

De 19-jarige kleindochter van wijlen miljardair Aristoteles Onassis, beschouwd als de rijkste vrouw in de wereld, heeft bekend gemaakt te zullen deelnemen aan de Olympische Spelen van 2008 (discipline jumping).

In de voorbije maanden heeft moeder aarde aardig wat gebeefd. Op 24 januari kreeg Griekenland zijn eerste deel: een aardschok van 6,1 op de schaal van Richter met epicentrum in het zuidelijke deel van de Egeïsche zee, 150 kilometer ten zuidoosten van Rhodos. De sterkste beving in die regio deed zich voor in maart 1926 met een amplitude van 6,9 op de schaal van Richter. Op 31 januari volgde een tweede aardschok, eveneens zonder slachtoffers. De aardbeving situeerde zich in de Ionische Zee op 340 kilometer ten westen van Athene en had een kracht van 5,6 op de schaal van Richter, gevolgd door een naschok van 4 op de schaal van Richter.

Volgens Europese statistieken beschouwen de Grieken zich als de meest zelfverzekerde chauffeurs en die het minst met de gordel om rijden. Ook zouden de Grieken het vaakst GSM-en tijdens het rijden.

Sinds 16 maart is Griekenland volwaardig lid van het Europees Space Agency (ESA). De samenwerking van het ESA en het Griekse Hellenic National Space Committee begon in de vroege jaren ’90 en spitste zich vooral toe op telecommunicatietechnologie en veiligheidsvoorzieningen.

Tijdens een werkvergadering verklaarde Yiannis Valinakis, gedeputeerd minister van buitenlandse zaken, dat Griekenland bij de eerste landen die de Europese Grondwet ondertekent, moet zijn: iedere stap naar een Verenigd Europa zal volgens hem Griekenland ten goede komen. “Onze positie is kristalhelder: Griekenland als het middelpunt van de Europese ontwikkeling” zei hij. “Dit is de enige manier om de belangen van de Griekse burgers veilig te stellen” voegde hij er aan toe.

Hellas Jet die 200 werknemers in dienst heeft en samenwerkingsakkoorden heeft met Olympic Airlines en SN Brussels Airlines, is op zoek naar investeerders. Cyprus Airways heeft een meederheidsparticipatie heeft (75 procent) en zit zelf krap bij kas. Bovendien is bij Cyprus Airways een herstructueringsprogramma aan de gang en slaagde er niet in een koper te vinden voor zijn verlieslatende dochter. AEF European Capital Investments, volledig eigendom van de Griekse Alpha Bank, is voor 25 procent aandeelhouder. Eind april zou beslist worden over de toekomst van de maatschappij. Hellas Jet ging van start in juni 2003 en kende zijn hoogtepunt tijdens de Olympische Spelen 2004.

vorig magazine

volgend magazine